Żniwny Księżyc nad Koszalinem. Dziś wieczorem warto spojrzeć w niebo

Marzec potrafi zaskoczyć pogodą, ale w 2026 roku zaskoczy też… niebem. W kalendarzu obserwatora są trzy mocne akcenty: całkowite zaćmienie Księżyca (tzw. Krwawy Księżyc) 3 marca, koniunkcja Wenus i Saturna 8 marca oraz równonoc wiosenna 20 marca, która symbolicznie otwiera nowy sezon. Nasz reporter dzisiejszego poranka nagrał taki Księżyc... Najważniejsze momenty obserwacji nieba 3 marca – Całkowite zaćmienie Księżyca (Krwawy Księżyc) 8 marca – Koniunkcja Wenus i Saturna 20 marca – Równonoc wiosenna (moment astronomiczny) 3 marca: Całkowite zaćmienie Księżyca i „Krwawy Księżyc” Zaćmienie Księżyca może wystąpić tylko podczas pełni. Wtedy Ziemia ustawia się między Słońcem a Księżycem i jej cień pada na tarczę naszego satelity. Przy zaćmieniu całkowitym Księżyc wchodzi w najciemniejszą część cienia (umbra) i potrafi przybrać miedziano-czerwony kolor. To efekt tego, że ziemska atmosfera rozprasza i „filtruje” światło słoneczne, które dociera do Księżyca już po przejściu przez powietrzną otoczkę planety. Ważne dla Polski: to zaćmienie nie będzie widowiskowe z naszego kraju. W wielu miejscach w Europie Księżyc znajduje się wtedy pod horyzontem (dla Warszawy wydarzenie wypada w czasie, gdy Księżyc jest niewidoczny). Za to zjawisko zobaczą m.in. obserwatorzy w Australii i wschodniej Azji wieczorem, a także w większości Ameryki Północnej i części Ameryki Południowej nad ranem. Jak „uczestniczyć” mimo wszystko? Jeśli chcesz poczuć klimat Krwawego Księżyca, warto śledzić relacje i transmisje obserwatoriów lub portali astronomicznych. Takie zjawiska zwykle są pokazywane na żywo z regionów najlepszej widoczności. (Do oglądania nie potrzeba żadnego specjalnego sprzętu, ale lornetka zawsze dodaje uroku detalom). 8 marca: Wenus i Saturn w efektownej koniunkcji Drugi hit marca jest „nasz”, bo dotyczy wieczornego nieba. 8 marca Wenus i Saturn zbliżą się do siebie pozornie na około 1 stopień, to mniej więcej szerokość jednego palca trzymanego na wyciągnięcie ręki. Koniunkcja oznacza tylko, że obiekty wyglądają na bliskie na niebie (w przestrzeni dzielą je ogromne odległości). Dla obserwatora liczy się jednak efekt: jasna Wenus i znacznie subtelniejszy Saturn obok siebie tworzą bardzo fotogeniczną parę. Jak obserwować: Spójrz nisko nad zachodnim horyzontem tuż po zachodzie Słońca. Im lepszy widok na zachód (bez bloków i drzew), tym większa szansa, że złapiesz Saturna zanim „zatonie” w poświacie. 20 marca: Równonoc wiosenna: idealna równowaga dnia i nocy Równonoc wiosenna (na półkuli północnej) wypada, gdy Słońce przechodzi nad równikiem niebieskim, a dzień i noc są niemal równe. NASA przypomina, że to moment przejścia do nowego sezonu, a z astronomicznego punktu widzenia liczy się właśnie to „przecięcie” równika przez Słońce. W 2026 roku moment równonocy przypada 20 marca o 14:46 UTC (czyli 15:46 czasu polskiego – CET). Bonus: fazy Księżyca w marcu 2026 Jeśli planujesz obserwacje (albo zdjęcia nocnego nieba), warto pamiętać o fazach: Pełnia – 3 marca Ostatnia kwadra – 11 marca Nów – 18 marca Pierwsza kwadra – 25 marca  

Zimowe niebo potrafi zaskoczyć nie tylko pogodą, ale i widokami, które na długo zostają w pamięci. Nad Koszalin pojawił się Śnieżny Księżyc — lutowa pełnia, która od lat kojarzy się z najchłodniejszą porą roku, skrzącym się śniegiem i krystalicznie czystym powietrzem. Tym razem udało się go uchwycić w szczególnej odsłonie dzięki naszemu Czytelnikowi. Autorem zdjęcia jest Pan Łukasz, który w odpowiednim momencie spojrzał w górę i nacisnął spust migawki dokładnie wtedy, gdy Księżyc prezentował się najbardziej efektownie. Jak relacjonuje, wszystko wydarzyło się „w sam raz” — niebo było na tyle przejrzyste, że tarcza Księżyca wyraźnie odcinała się od tła, a zimowa aura dopełniła klimatu kadru.   Pełnia z zimowym charakterem Śnieżny Księżyc to potoczna nazwa lutowej pełni, wywodząca się z tradycyjnych określeń używanych w Ameryce Północnej. Nazwa nawiązuje do obfitych opadów śniegu, które w tym miesiącu często występowały, oraz do surowych, zimowych warunków. W Polsce również doskonale oddaje atmosferę tej pory roku — szczególnie wtedy, gdy noc jest mroźna, a światło Księżyca odbija się od białego puchu. To właśnie takie noce są wymarzone dla fotografów: zimne powietrze sprzyja przejrzystości, a jasna tarcza Księżyca potrafi „malować” krajobraz delikatnym, srebrzystym blaskiem. Zdarza się, że przy odpowiednich warunkach na zdjęciach widać też subtelne efekty optyczne — jak lekką poświatę czy rozświetlone obłoki w pobliżu tarczy.   Koszalin w księżycowym świetle Ujęcie Pana Łukasza pokazuje, że nie trzeba wyjeżdżać daleko, by trafić na niezwykły widok. Czasem wystarczy chwila uważności, dobre miejsce i odrobina cierpliwości. Zimowe noce nad Koszalin mają w sobie coś wyjątkowego — ciszę, chłód i światło, które sprawia, że nawet dobrze znane okolice wyglądają inaczej. Zrób zdjęcie i podziel się z nami Jeśli również udało Wam się uchwycić ciekawy kadr — pełnię, nietypowe chmury, zachód słońca czy zimowy krajobraz — zachęcamy do przesyłania zdjęć. Takie ujęcia tworzą najpiękniejszą kronikę miasta: widzianego oczami mieszkańców. Autor zdjęcia: Pan Łukasz (Czytelnik) Dziękujemy za podzielenie się tym wyjątkowym kadrem!  

Kto dziś w nocy nie spał, to widział: Krwawy Księżyc. A jeżeli przespaliście noc, to nic straconego. O ile warunki pogodowe (chmury) pozwolą, to w nocy z soboty na niedziele także będzie można go zobaczyć. Październikowa pełnia nosi nazwę „Krwawy Księżyc”. Tak określali październikową pełnię Indianie z Ameryki. Dlaczego? W czasie pełni trwały polowania, na których przelewano krew zwierząt. Dlatego też  pełnia nosi nazwę Pełni Księżyca Myśliwych. Krwawy Księżyc 2022. Skąd go obserwować? Nie trzeba specjalnych urządzeń do obserwacji, ani punktów obserwacyjnych. Wystarczy spojrzeć w okno, wyjść na balkon, czy ogródek.

Przed nami ostatnia pełnia zimy. Marcowa pełnia Księżyca jest niezwykle ciekawa i przez to różnie nazywana. Jedni księżyc ten nazywają Crow Moon, Crust Moon, Sap Moon, Sugar Moon, a inni Worm Moon lub Lenten Moon. Wiąże się ona z Wielkim postem, krakaniem wron, stukaniem w klony, topnieniem i zamarzaniem śniegu, Ta pełnia jest także powiązana z hebrajskim świętem Purim, Chińskim Świętem Latarni, czy wiosennym festiwalem Holi. A nade wszystko związana jest z wychodzeniem na powierzchnię dżdżownic... The Maine Farmer's Almanac po raz pierwszy opublikował „indyjskie” nazwy księżyców w pełni w latach trzydziestych XX wieku i zgodnie z tym almanachem bardziej północne plemiona północno-wschodnich Stanów Zjednoczonych znały go jako Crow Moon (Wrona Księżyc), gdy krakanie wron sygnalizowało koniec zimy. Innymi nazwami północnymi były Crust Moon (Skorupa Księżyc), ponieważ pokrywa śnieżna staje się skorupą od rozmrażania w dzień i zamarzania w nocy. Inni nazwali go Sap (lub Sugar, Sok, Cukier) Moon, ponieważ jest to czas na stukanie w klony. Bardziej południowe plemiona nazwały go Robaczym Księżycem, bo z ziemi wychodzą dżdżownice.  I ta nazwa jest powszechnie stosowana. Dlaczego?  Kiedy lodowce pokryły północną część Ameryki Północnej, wytępiły rodzime dżdżownice. Lodowce te stopiły się około 12 000 lat temu, a tereny te pokryły lasy. Wkrótce pojawiły się w nich gatunki inwazyjne dżdżownic. Trafiły one tam z Europy i Azji. Europejczycy z kolei nazwali go Wielkim Księżycem, ponieważ ten księżyc odpowiada Wielkiemu Postowi, a następny księżyc, pierwsza wiosenna pełnia księżyca, pojawia się tuż przed Wielkanocą. W kalendarzach księżycowo-słonecznych miesiące zmieniają się wraz z nowiu, a pełnia przypada na środek miesięcy księżycowych. Ta pełnia księżyca przypada na środek miesiąca Adar w kalendarzu hebrajskim. Czternasty dzień miesiąca Adar, odpowiadający tej pełni księżyca, to święto Purim. Purim upamiętnia uratowanie narodu żydowskiego w starożytnej Persji przed spiskiem mającym na celu zabicia ich wszystkich. Historia jest zapisana w biblijnej Księdze Estery. Ta pełnia księżyca to także środek pierwszego miesiąca chińskiego kalendarza. 15. dzień pierwszego miesiąca to Święto Latarni Chińskich, ostatni dzień tradycyjnych obchodów chińskiego Nowego Roku (patrz https://en.wikipedia.org/wiki/Lantern_Festival). Jako pełnia księżyca w hinduskim miesiącu Falgun, księżyc ten odpowiada wiosennemu festiwalowi Holi, który obejmuje między innymi darmową grę polegającą na rozpylaniu kolorowych proszków i/lub kolorowej wody na każdego, kto przechodzi (patrz https ://en.wikipedia.org/wiki/Holi). Jak zwykle, na cześć pełni księżyca zachęca się do noszenia odpowiednio odświętnych strojów niebiańskich.Wraz z końcem zimy i początkiem wiosny dzienne okresy nasłonecznienia będą wydłużać się najszybciej w ciągu roku. Ale uwaga! Pełnia sprzyja  bezsenności i wzmaga apetyt. Warto ją zobaczyć, bowiem tarcza księżyca będzie wtedy w 100 proc. oświetlona. Jeśli warunki pogodowe będą sprzyjające, zjawisko to będzie można podziwiać gołym okiem.