Małgorzata Kmita podkreśliła, że w publicznej dyskusji pojawiają się wartości odnoszące się do pojedynczych przypadków, które następnie przedstawiane są jako reguła. Według dyrektor ZBM każdą umowę należy analizować oddzielnie, ponieważ najemcy płacili dotąd różne stawki.
Nowe kwoty wynikają z zarządzenia nr 406/1408/26 prezydenta Koszalina z 4 września 2026 roku, zmienionego zarządzeniem nr 432/1475/26 z 22 października. Bazowa stawka dla handlu, usług i produkcji wynosi 25 zł netto za m², a dla garaży i boksów o powierzchni do 60 m² włącznie – 20 zł netto za m².
Podczas briefingu ZBM przedstawił przykład garażu, dla którego stawka wzrasta z 6 do 20 zł netto za m². Jest to wzrost o około 233 proc. Nowa kwota stanowi jednocześnie około 333 proc. dawnej stawki. Różnica między tymi sposobami opisywania zmiany bywa źródłem nieporozumień.
Przy powierzchni 16 m² miesięczny czynsz rośnie w tej symulacji z 96 do 320 zł netto, a więc o 224 zł. ZBM wskazał, że wynajem garażu od prywatnego właściciela w Koszalinie często kosztuje około 400 zł miesięcznie. Trzeba jednak pamiętać, że stawki określone w zarządzeniu są kwotami netto, do których dolicza się VAT zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W przypadku lokali usługowych ZBM posługuje się przykładem zmiany z 11,38 do 25 zł netto za m². Oznacza to wzrost o około 120 proc. Kwota 11,38 zł nie obowiązywała jednak w każdym lokalu. To średnia wykazana dla 111 lokali usługowych według stanu na 30 czerwca 2026 roku.
Z oficjalnej odpowiedzi miasta na zapytanie radnego wynika również, że średnia dotychczasowa stawka dla 226 garaży i boksów do 60 m² wynosiła 8,67 zł netto za m². Dane te potwierdzają, że rzeczywista skala podwyżki będzie różna w poszczególnych umowach.
Dyrektor ZBM tłumaczyła, że stawki nie były aktualizowane w podobnej skali od 2019 roku. W tym czasie wzrosły ceny materiałów budowlanych, energii, sprzątania, konserwacji, przeglądów technicznych, robocizny i usług remontowych.
Według ZBM pozostawienie czynszów na dotychczasowym poziomie oznaczałoby pokrywanie coraz większej części kosztów z budżetu miasta albo odkładanie niezbędnych prac. Zarządca argumentuje, że nowe wpływy mają umożliwić utrzymanie lokali w stanie bezpiecznym, estetycznym i zgodnym z wymaganiami służb.
W budynkach wspólnot mieszkaniowych czynsz nie może być niższy niż rzeczywiste koszty utrzymania lokalu, w tym koszty eksploatacyjne i odpis na fundusz remontowy. Zarządzenie przewiduje obniżki bazowej stawki m.in. ze względu na położenie lokalu lub brak instalacji. Październikowa zmiana dokumentu wyłączyła jednak garaże i boksy z systemu tych obniżek.
Według danych przedstawionych po briefingu spośród około 300 wypowiedzeń dotychczasowych stawek do ZBM wpłynęło dotąd 13 wypowiedzeń umów i 11 odwołań od nowych warunków. Dyrektor ocenia, że liczby te nie potwierdzają zapowiadanej masowej rezygnacji z miejskich lokali i garaży.
Skala całej operacji jest jednak większa. We wrześniu miasto szacowało, że aktualizacja obejmie 529 stawek, w tym 318 w lokalach użytkowych oraz 211 w garażach i boksach. Prognozowany dodatkowy przychód w 2027 roku ma wynieść 164 tys. zł miesięcznie, czyli 1,968 mln zł w skali roku.