Choroby infekcyjne nie mają ferii. Ostatni dzwonek na szczepienie przed zimowymi wyjazdami i spotkaniami

Eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych przypominają, że profilaktyka, zwłaszcza szczepienia to realna szansa, by ograniczyć ryzyko zakażenia i przede wszystkim ciężkich powikłań.

Ferie + zgromadzenia = łatwiejsza transmisja

Zimą większość czasu spędzamy w zamkniętych pomieszczeniach, a ferie dokładają do tego: intensywne podróże (pociągi, autobusy, lotniska), większy tłok w kurortach i atrakcjach i częstsze spotkania międzypokoleniowe (dzieci ↔ seniorzy). To idealne warunki do szerzenia się infekcji dróg oddechowych.

Grypa: zachorowań przybywa, a szczyt zwykle jest dopiero przed nami

Według komunikatów GIS i analiz cytowanych w mediach, zachorowalność na grypę w Polsce sięgała ok. 80 przypadków na 100 tys. mieszkańców, co przekłada się na około 30 tys. zachorowań tygodniowo, a przełom stycznia i lutego bywa najtrudniejszy.

Lekarze przypominają, by nie lekceważyć objawów typowych dla grypy: nagłej wysokiej gorączki, bólów mięśni i stawów, silnego osłabienia, bólu głowy, kaszlu. W grupach ryzyka grypa częściej kończy się powikłaniami (np. zapaleniem płuc czy zaostrzeniami chorób przewlekłych).

RSV: „łagodny początek”, duże ryzyko dla niemowląt i seniorów

RSV często startuje jak przeziębienie, ale u niemowląt, małych dzieci, osób 60+ i pacjentów z chorobami współistniejącymi może prowadzić do ciężkich zakażeń dolnych dróg oddechowych i hospitalizacji.

Dostępne dane wskazują także na wzrost wskaźników RSV na początku stycznia (w porównaniu miesiąc do miesiąca), co jest typowe dla sezonu zimowego.

„To od naszych decyzji teraz zależy, jak będzie wyglądał szczyt sezonu”

Prof. Adam Antczak (OPZCI) podkreśla, że wzrost liczby szczepień jest dobrym sygnałem, ale wyszczepialność, zwłaszcza wśród seniorów wciąż bywa zbyt niska w porównaniu do rekomendacji.

Kto może skorzystać z bezpłatnych lub refundowanych szczepień?

RSV (refundacja)

bezpłatnie: kobiety w ciąży oraz osoby 65+

50% odpłatności: osoby 60–64 (szczegóły zależą od preparatu i wskazań)

Grypa (refundacja)

bezpłatnie (100%): dzieci i młodzież do 18 r.ż., osoby 65+, kobiety w ciąży i połogu (zależnie od szczepionki)

50% refundacji: dorośli (w wielu przypadkach 18–64) oraz osobne zasady dla preparatów wysokodawkowych u starszych grup

Uwaga praktyczna: zasady refundacji i lista preparatów są publikowane w komunikatach i obwieszczeniach, warto sprawdzić je u lekarza/farmaceuty lub na materiałach NFZ/MP.

Co możesz zrobić jeszcze przed wyjazdem? (checklista)

 Rozważ szczepienie (głównie w grupach ryzyka) – nawet w trakcie sezonu może zmniejszyć ryzyko ciężkiego przebiegu.

 Nie wysyłaj dziecka „z katarem na stok” – izolacja przy objawach to najprostszy hamulec transmisji.

 Wietrz pomieszczenia, dbaj o higienę rąk, unikaj „dzielenia się” bidonami i sztućcami.

 Chroń kontakty międzypokoleniowe: jeśli ktoś choruje, ogranicz odwiedziny u seniorów/niemowląt.

 Reaguj na objawy alarmowe (duszność, sinienie, odwodnienie, bardzo wysoka lub utrzymująca się gorączka, ospałość u dziecka) wtedy pilny kontakt z lekarzem/SOR.

Skąd brać dane?

Centrum e-Zdrowia prowadzi „Raport o chorobach zakaźnych” – interaktywny dashboard z danymi m.in. o grypie i RSV (w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców).