Lekcja obywatelska w Koszalinie. Wojewoda mówił o bezpieczeństwie, alarmach i plecaku ewakuacyjnym

W czasach, gdy bezpieczeństwo staje się jednym z kluczowych tematów debaty publicznej, coraz większą uwagę poświęca się zagadnieniom związanym z ochroną ludności cywilnej. W świetle rosnących napięć geopolitycznych, także w Koszalinie pojawiają się pytania: czy wiemy, gdzie są schrony, ile osób mogą pomieścić i w jakim są stanie technicznym? Mapa ochronna miasta Według oficjalnych danych z marca 2022 roku, w Koszalinie znajduje się 26 budowli ochronnych, w tym 21 schronów i 5 ukryć, które łącznie mogą pomieścić 1857 osób. Liczby te mogą wydawać się niepokojące w zestawieniu z liczbą mieszkańców miasta, wynoszącą ponad 107 tysięcy. Oznacza to, że obecna infrastruktura schronowa zabezpiecza zaledwie niewielki procent populacji. Obiekty ochronne w Koszalinie zlokalizowane są głównie w budynkach mieszkalnych (13 obiektów), budynkach użyteczności publicznej (7 obiektów), a jeden schron znajduje się na terenie prywatnym. Większość z nich pochodzi z lat 50. i 60. XX wieku, a ostatni pełnowymiarowy schron wybudowano w 1991 roku. Schrony a ukrycia – różnica, która ma znaczenie Warto zrozumieć różnicę między schronem a ukryciem. Schrony to budowle hermetyczne, zaprojektowane tak, by chronić przed falą uderzeniową, promieniowaniem, a nawet skażeniem chemicznym. Ukrycia natomiast są obiektami niehermetycznymi, których zadaniem jest zapewnienie podstawowej ochrony przed skutkami zagrożeń, ale nie gwarantują one pełnej izolacji od środowiska zewnętrznego. Pięć ukryć w Koszalinie zlokalizowanych jest na terenach otwartych – w Parku Książąt Pomorskich (3 obiekty) oraz na miejskich skwerach (2 obiekty). Ich pojemność nie została podana, ale według zapewnień mają one służyć mieszkańcom w sytuacjach kryzysowych.   Największe schrony miasta Wśród koszalińskich schronów szczególnie wyróżniają się: Schron przy ul. Zwycięstwa – pojemność: 172 osoby Schron przy ul. Księżnej Anastazji – pojemność: 109 osób Schron zakładowy przy ul. Różanej – pojemność: 243 osoby (największy w mieście) Jednak dostępność wielu obiektów jest dziś ograniczona – niektóre schrony, zwłaszcza te zlokalizowane w parkach i pochodzące z czasów niemieckich, są niedostępne z powodu złego stanu technicznego i zamurowanych wejść.   Historyczny schron pod Hotelem Gromada Jednym z najbardziej znanych schronów w Koszalinie jest ten pod Hotelem Gromada. Zbudowany w 1960 roku, zgodnie z ówczesnymi przepisami, do dziś przetrwał w dobrym stanie technicznym. Obecnie pełni funkcję Salonu Historycznego, prowadzonego przez Stowarzyszenie Historyczno-Eksploracyjne „Odkrywcy”. Znajdziemy tu eksponaty dotyczące historii Koszalina – od przedwojennego browarnictwa, przez II wojnę światową, po czasy PRL. Schron można zwiedzać bezpłatnie w czwartki o 17:00, po wcześniejszym kontakcie telefonicznym (603 687 033).   Fortyfikacje w regionie Poza granicami miasta znajdują się inne, cenne historycznie obiekty: Bunkry w Darłówku Zachodnim, zbudowane przez Kriegsmarine w latach 1937–1940, wyposażone w baterie dział przeciwlotniczych. Bunkry w lesie mieleńskim, m.in. w Mielnie i Mielenku, pełniące funkcje magazynowe i obronne w czasie II wojny światowej. Dziś stanowią ciekawostkę turystyczną i przypomnienie o militarnym dziedzictwie regionu.   Aplikacja “Schrony” – nowoczesne narzędzie na trudne czasy W kwietniu 2023 roku Państwowa Straż Pożarna uruchomiła aplikację “Schrony” (dostępną pod adresem: strazpozarna.maps.arcgis.com ). Umożliwia ona lokalizowanie najbliższych obiektów ochronnych na podstawie adresu, lokalizacji GPS lub mapy. Oznaczenia są intuicyjne:   S (czerwona tarcza) – schrony U (niebieska tarcza) – ukrycia MDS (zielona tarcza) – miejsca doraźnego schronienia Dodatkowo aplikacja informuje o pojemności, przeznaczeniu i typie budowli.   Powstała ona na bazie ogólnopolskiej inwentaryzacji, przeprowadzonej przez PSP, w której uczestniczyło ponad 13 tys. strażaków. W całym kraju zinwentaryzowano ponad 234 tysiące obiektów, które łącznie mogłyby pomieścić 49 milionów osób.   Koszalin – potrzeba modernizacji i dofinansowania  W Koszalinie wiele obiektów wymaga pilnej modernizacji. Władze miasta wystąpiły już do wojewody o 11,3 mln złotych na ten cel. Schrony w obecnym stanie są częściowo przygotowane, co nie spełnia w pełni wymagań bezpieczeństwa. Problemem jest również brak ustawy regulującej kwestie ochrony cywilnej. Według informacji przekazanych przez wiceministra obrony narodowej, Stanisława Wziątka, odpowiedni akt prawny jest obecnie w fazie konsultacji.   Dla mieszkańców Koszalina dostępna jest strona internetowa z mapą schronów: koszalin.pl/pl/page/obrona-cywilna-1 .   Mimo istnienia rozbudowanej sieci schronów, Koszalin – podobnie jak większość miast w Polsce – potrzebuje rozwiązań systemowych, inwestycji i jasnych regulacji prawnych. Dziś, w sytuacji wzrostu globalnych napięć, świadomość zagrożeń i dostępność obiektów ochronnych stają się tematem, którego nie sposób ignorować.  Czy jesteśmy gotowi na kryzys? Zdecydowanie nie w pełni. Ale dzięki inicjatywom edukacyjnym, jak Salon Historyczny, narzędziom cyfrowym, jak aplikacja “Schrony”, oraz zaangażowaniu lokalnych władz, możemy krok po kroku zbliżać się do standardów, które zapewnią bezpieczeństwo nie tylko infrastrukturalne, ale i społeczne.  

Miłośników historii Koszalina ucieszy fakt, że trwają przygotowania ekspozycji opisującej dzieje naszego miasta, od czasów pruskich po najnowsze. Salon historyczny mieścić się będzie w bunkrze pod Hotelem Gromada. Jest to inicjatywa członków Stowarzyszenia Historyczno -  Eksploracyjnego „Odkrywcy”, które działa prężnie od 2007 roku. Nie będzie to muzeum, ale zapewne miłośnicy historii, kolekcjonerzy i lokalni patrioci znajdą w salonie wiele atrakcji.W pomieszczeniach udostępnionych przez prezesa zarządu Gromady - Wiesława Świsia, znajdować się będzie siedziba Stowarzyszenia. Członkowie postanowili zagospodarować osiem pomieszczeń i zaprezentować mieszkańcom Koszalina, historię naszego miasta. - Każdy z nas posiada jakieś zbiory i każdą z sal postaramy się  przygotować w innym klimacie historycznego Koszalina – wyjaśnia Mariusz Król członek komisji rewizyjnej SHE „Odkrywcy”. - Jedno z pomieszczeń będzie dotyczyło pruskiego okresu i tak po kolei do współczesności. Bunkier jest obszerny, a jego największa sala, ma stać się  przestrzenią wystawienniczą oraz miejscem spotkań. W planach są wystawy fotograficzne, np. z udziału w imprezach rekonstrukcyjnych, czy innych inicjatyw jakich podejmują się członkowie SHE „Odkrywcy”. Sam bunkier, o którego istnieniu wie niewielu koszalinian, to typowa architektura zimnowojenna. Betonowe stropy, gazoodporne drzwi śluzowe, w pełni sprawny system wentylacji, który można zasilać prądem, ale także siłą mięśni. Jest to niewątpliwie atrakcja, dla miłośników historii. Trudno też wyobrazić sobie lepszych opiekunów reliktu o znamionach zabytku. Osoby z pasją, badający historię, często są najlepszymi kustoszami. Koszalińscy „Odkrywcy” swego czasu zasłynęli z powodu szczytnej akcji, mającej na celu wysprzątanie i renowację starych, zapomnianych cmentarzy niemieckich w naszym regionie. Stowarzyszenie nawiązało współpracę z gminami i starostwami. Z zamiłowania do historii oraz szacunku dla dawnych mieszkańców pomorza zachodniego, ratują od zapomnienia to co zostało z nagrobków.  Ponadto w ramach Stowarzyszenia działa grupa rekonstrukcyjna odtwarzająca VII Pomorski Regiment Piechoty nr 54 von der Goltza.  Sporadycznie odbywają się także akcje eksploracyjne, jak choćby badania toru saneczkowego na skoku Góry Chełmskiej.    Pod auspicjami SHE „Odkrywcy” jest wydawane także czasopismo poświęcone historii pt. „Gazeta Odkrywcza”, której stronice można odnaleźć pod linkiem ->>> LINK . Obecnie członkowie SHE „Odkrywcy” zaabsorbowani są przygotowaniem salonu muzealnego w bunkrze, dlatego czasopismo na razie nie ma nowego wydania.  Według informacji Króla, działaczom zależy na tym, aby chociaż część ekspozycji zaprezentować podczas nadchodzącej Nocy Muzeów, która przypada na 15 maja. Czasu zostało niewiele.  Życzymy powodzenia zapaleńcom i czekamy z niecierpliwością na otwarcie bunkra dla zwiedzających.

Archeolodzy z Muzeum w Koszalinie prowadzą badania na koszalińskim Rynku. W trakcie prac odnaleziono wejście do poniemieckich schronów przeciwlotniczych.