Koszalinianie: Jacy jesteśmy?

Koszalin od dawna żyje w osobliwym rozkroku. Z jednej strony wciąż lubimy myśleć o sobie jak o ważnym mieście regionu, z ambicjami, historią, uczelniami, kulturą, coraz lepszą infrastrukturą i aspiracją, by być czymś więcej niż tylko przystankiem między Szczecinem, Trójmiastem a nadmorskim sezonem. Z drugiej strony statystyka, ta najbardziej brutalna z publicznych komentatorek, co roku przypomina nam jedno: mieszkańców ubywa. I nie jest to już chwilowe wahnięcie ani przejściowy problem, lecz proces, który zaczyna definiować przyszłość miasta. Demografia nie budzi emocji tak jak polityczne awantury, drogowe inwestycje czy miejskie spory o parkingi. Nie da się jej łatwo sfotografować, przeciąć wstęgi ani ogłosić sukcesem na konferencji prasowej. A jednak to właśnie ona zadecyduje o tym, czy Koszalin będzie się rozwijał, czy tylko trwał. Bo miasto bez ludzi, bez młodych, bez dzieci, bez nowych rodzin i bez energii społecznej może mieć piękne place, odnowione ulice i ambitne strategie, ale będzie coraz bardziej przypominało dobrze utrzymaną poczekalnię. Dane nie pozostawiają wiele miejsca na złudzenia. Koszalin się starzeje. Udział osób w wieku poprodukcyjnym jest wysoki, przyrost naturalny pozostaje ujemny, młodzi wyjeżdżają lub przenoszą się pod miasto, a liczba mieszkańców, niezależnie od przyjętej metodologii spada. Można oczywiście dyskutować, czy ważniejsze są dane GUS, czy meldunki, czy liczyć tych, którzy formalnie są, czy tych, którzy faktycznie mieszkają. Tyle że z punktu widzenia przyszłości miasta ten spór niewiele zmienia. Niezależnie od tabeli problem wygląda podobnie: Koszalin nie rośnie, lecz się kurczy. To kurczenie nie jest jednak wyłącznie kwestią liczb. Ono ma swoje bardzo konkretne skutki. Mniej dzieci to nie tylko niższa liczba urodzeń w roczniku, ale później mniej uczniów, mniej klas, mniej powodów, by rozwijać ofertę edukacyjną. Mniej ludzi w wieku produkcyjnym to nie tylko kłopot dla statystyk, ale realny problem dla firm, które potrzebują pracowników. Więcej seniorów to z kolei nie tylko dowód na wydłużające się życie, ale również rosnąca presja na ochronę zdrowia, usługi społeczne, transport i miejską infrastrukturę. W tym wszystkim jest też pewna ironia. Koszalin przez dziesięciolecia chciał być większy, ważniejszy, bardziej znaczący. Były czasy, gdy snuto wizje miasta liczącego 150, 200, a nawet więcej tysięcy mieszkańców. Dziś problemem nie jest już to, jak szybko się rozrosnąć, ale jak nie tracić dalej. Jak pozostać miastem, które nie wypada z obiegu. Jak nie zamienić się w miejsce poprawne, wygodne i coraz bardziej ciche. A przecież Koszalin nie jest miastem bez atutów. I to właśnie czyni obecną sytuację bardziej złożoną niż prosty obraz upadku. To nadal ośrodek z niezłą infrastrukturą, uczelniami, dostępem do kultury, relatywnie dobrą jakością życia, rozsądnymi odległościami i położeniem, którego można zazdrościć wielu innym średnim miastom. Nie dusi się korkami, nie tonie w chaosie wielkiej metropolii, a jednocześnie oferuje więcej niż prowincjonalna stagnacja. Problem polega na tym, że same atuty już nie wystarczają. Dziś nie wygrywa ten, kto „jest całkiem dobry”, ale ten, kto potrafi zatrzymać człowieka. I tu dochodzimy do sprawy najważniejszej. Demografia nie jest klęską zesłaną z nieba, na którą można tylko bezradnie patrzeć. Owszem, wiele trendów ma charakter ogólnopolski, a nawet europejski. Starzenie się społeczeństwa, spadek dzietności, migracje do większych ośrodków — to nie jest wyłącznie koszalińska specjalność. Ale między biernym poddaniem się trendowi a próbą jego łagodzenia jest ogromna różnica. Miasto nie zatrzyma wszystkich procesów, lecz może sprawić, że ludzie będą chcieli tu zostać. To wymaga jednak odwagi większej niż wpisanie kilku modnych haseł do strategii. Potrzeba realnej polityki mieszkaniowej, sensownego wspierania rynku pracy, przyciągania inwestycji, ale też tworzenia miasta, w którym młody człowiek nie będzie miał poczucia, że wszystko, co ważne, dzieje się gdzie indziej. Trzeba myśleć o rodzinach, ale i o seniorach. O studentach, ale i o tych, którzy chcieliby wrócić po kilku latach. O jakości przestrzeni publicznej, ale też o tym, czy po studiach, po założeniu rodziny, po zmianie pracy ktoś widzi dla siebie w Koszalinie przyszłość. Bo dziś najważniejsze pytanie nie brzmi już: ilu nas jest? Najważniejsze brzmi: kto będzie chciał tu żyć za dziesięć, dwadzieścia, trzydzieści lat? Koszalin stoi więc przed wyborem. Może dalej oswajać spadki, tłumaczyć je trendami i przyzwyczajać się do powolnego kurczenia. Może też potraktować demografię jak najważniejszy temat rozwojowy najbliższych lat. Nie jako nudny dodatek do budżetu i raportów, lecz jako centralne pytanie o sens miejskiej polityki. Bo od liczby i struktury mieszkańców zależy niemal wszystko: od szkół i komunikacji po rangę miasta i jego pozycję w regionie. Najbliższe lata pokażą, czy Koszalin będzie miastem wyboru, czy miastem przyzwyczajenia. Miastem, do którego się przyjeżdża, bo warto, czy takim, z którego wyjeżdża się bez większego żalu. Statystyki są dziś ostrzeżeniem. Jeszcze nie wyrokiem. Ale tylko od nas zależy, czy potraktujemy je poważnie.  

Polski Alarm Smogowy, na podstawie danych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, opracował zestawienia miast, w których jest najlepsze i najgorsze powietrze. Raport opisuje zanieczyszczenie wielopierścieniowymi węglowodorami aromatycznymi (WWA) w 2014 roku. Najczystsze miasta w Polsce: 1. Słupsk – 0.99 ng/m3 2. Działoszyn – 1,0 ng/m3 3. Liniewko – Kościerskie – 1,3 ng/m3 4. Gdynia – 1,4 ng/m3 5. Władysławowo – 1,6 ng/m3 6. Kwidzyn – 1,7 ng/m3 7. Koszalin – 1,7 ng/m3 8. Zamość – 1,8 ng/m3 9. Suwałki – 1,8 ng/m3 10. Gdańsk – 1,8 ng/m3 Więcej informacji na ten temat znajdziesz  tu.

W najbliższą sobotę – 20 września – na terenie kampusu Politechniki Koszalińskiej przy ul. Śniadeckich odbędzie się II Regionalny Kongres Kobiet. Jest to bez wątpienia jedno z największych przedsięwzięć feministycznych regionu zachodniopomorskiego. Początek o godz. 09.00. Celem Kongresu jest m.in. uświadomienie kobietom barier ograniczających ich działania oraz przekazanie wiedzy, umiejętności i narzędzi do skutecznego funkcjonowania w sferze publicznej. Wydarzenie ma pomóc w rozwiązaniu problemu małej aktywności kobiet w życiu publicznym poprzez wzmocnienie adresatek zadania zarówno w aspekcie psychicznym, jak i kompetencyjnym.   W programie wydarzenia znajduje się m.in. przedstawienie idei Kongresu, debata, warsztaty i panele dyskusyjne. II Regionalny Kongres Kobiet poprowadzi Magdalena Chałat. Dodatkowo w jego ramach zostaną przeprowadzone badania słuchu, wieku organizmu, a także rodzaju skóry i cery. Ponadto swoje książki zaprezentuje reporterka Magda Omilianowicz i poeta Stanisława Schreuder.   Program:   08.00 – Rejestracja. 09.00 – Hymn Kongresu Kobiet – zaśpiewa Natalia Bogusz. 09.50 – Oficjalne otwarcie II Regionalnego Kongresu Kobiet w Koszalinie: - Rektor Politechniki Koszalińskiej prof. dr hab. inż. Tadeusz Bohdal; - Pełnomocniczka Regionalna Kongresu Kobiet Dorota Chałat; - Przedstawiciele idei Kongresu Kobiet Agata Jankowska i Hanna Cholewa; - Prezentacja działań Ery Kobiet Julia Maciocha. 10.30 – Równość szansą na rozwój Koszalina i regionu. Prowadzenie: dr Ewa Rumińska-Zimny. Uczestniczki i uczestnicy: - Wioletta Dymecka – kandydatka na prezydenta Kołobrzegu; - Anna Mętlewicz – kandydatka na prezydenta Koszalina; - Adam Ostaszewski – kandydat na prezydenta Koszalina; - Artur Wezgraj – kandydat na prezydenta Koszalina. 12.00 – Film Fundacji Feminoteka pn. „Dziewczyny mierzą wysoko”. 12.30 – Liderki w działaniu. Mity i rzeczywistość. Prowadzenie: dr Iwona Chmura-Rutkowska. Uczestniczki: Katarzyna Piotrowska, Barbara Nowacka, Agnieszka Niechajczyk, Iwona Piątek. 13.30 – Przerwa kawowa. 14.00 – Prawa matki – przemoc instytucjonalna i ekonomiczna. Prowadzenie: Ewelina Starzak. Uczestniczki: Paulina Piechna-Więckiewicz, Joanna Piotrowska, dr Anita Kucharska-Dziedzic, Urszula Borzęcka. 15.00 – Mam prawo wiedzieć. Edukacja seksualna ważna czy bez znaczenia? Prowadzenie: Agnieszka Świdroń. Uczestniczki: Marta Anna Sokołowska-Mróz, Krystyna Kacpura, Ewa Wilczak Kuma, Paulina Kubicka. 16.00 – Ogłoszenie wyników i wręczenia nagród konkursu pn. „Kobieta regionu koszalińskiej 2014”. 16.30 – Recital Natalii Bogusz. 17.00 – Zakończenie i wspólna fotografia.   Warsztaty towarzyszące:   08.00 – 09.00 – Coaching – rozwój osobisty nakierowany na wprowadzenie świadomych zmian w swoim życiu – coach Nell Chojnowska. 09.00 – 15.00 – Warsztaty Przedsiębiorczych Kobiet. Kreatywne warsztaty rękodzieła poprowadzą w trakcie Kongresu pracownie: Koszalińskie Zdolne Babeczki, Trzy Kurki, Wiosanka, Studio Kreacji Artystycznej „Evergreen-art” oraz My Sweet.

Jaką powierzchnie ma Koszalin? Jak długa jest sieć komunikacyjna? Ile wynosi łączna długość sieci gazowniczej? Ile wynosi zadłużenie na 1 mieszkańca? Ilu prezydentów miał Koszalin od 2000r.? Na ile jednostek podzielone jest nasze miasto? – te i wiele innych informacji znajdziecie Państwo poniżej. Podział miasta Koszalina na osiedla i jednostki strukturalne / źródło: UM Koszalin Koszalin swoich obszarem zajmuje powierzchnie 9834 ha, co stanowi ok. 0,43% powierzchni całego województwa. Łączna długość granic administracyjnych naszego miasta wynosi 73 km. Liczba ludności Koszalina, na dzień 31 grudnia 2012r., wynosiła 109 343 mieszkańców. Na 1 km kw. w mieście przypadło 1 112 mieszkańców. Obszar miasta podzielony jest na 6 jednostek strukturalnych, w tym 5 jednostek obszarowych (centrum, południe, zachód, północ, wschód), a także obszar komunikacyjny, w którego granicach znajduje się podstawowa sieć drogowa i tereny kolejowe. Jednocześnie obszar w granicach administracyjnych Koszalina został podzielony na 17 osiedli.   Podział gruntów w granicach administracyjnych miasta przedstawia się następująco: 37% - lasy, 34% - użytki rolne, 7% - drogi, 1% - inne komunikacyjne (w tym kolejowe), 1% - Wykaz gruntów w granicach administracyjnych Miasta / źródło: UM Koszalin tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, 1% - wody, 19% - pozostałe grunty (w tym budowlane). Tereny zielone miasta stanowią 38,32% jego powierzchni. W ich skład wchodzi m.in. las komunalny, zieleń przyuliczna, 7 parków miejskich oraz skwery i zieleńce. W graniach Koszalina występuje 67 punktowych i 13 przestrzennych form ochrony przyrody. Wody podziemne w mieście charakteryzują się II klasą jakości (wody dobrej jakości). Woda rzeki Dzierżęcinki ma III i IV klasę czystości, zaś Jezioro Lubiatowskie – III.   Według danych z 31.12.12r., w populacji mieszkańców kobiety (57 614) przeważają nad mężczyznami (51 729). Zatem na Uczniowie na poszczególnych poziomach kształcenia w latach szkolnych od 2001/2002 do 2012/2013 / źródło: UM Koszalin 100 mężczyzn przypada 111 kobiet. Ludność w wieku przedprodukcyjnym stanowi 15,6% całości, produkcyjnym – 64%, zaś poprodukcyjnym – 20,4%. Warto dodać, że osób pracujących jest 30 705, natomiast bezrobotnych zarejestrowanych – 6 037. Zatem udział bezrobotnych zarejestrowanych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym wynosi 8,6%. W latach 2000-2011 nastąpiła poprawa w zakresie bezpieczeństwa, m.in. zmniejszyła się liczba stwierdzonych przestępstw (o ok. 21%), wzrosła wykrywalność przestępstw (o ok. 50%), zmniejszyło się zagrożenie przestępczością kryminalną (o ok. 35%) oraz wrosło bezpieczeństwo na drogach (o ok. 70%).   Ilość obiektów sportowych na przestrzeni lat 2001-2012 / źródło: UM Koszalin W okresie 2001-2012 pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zostało objętych średnio rocznie 3 375 rodzin (7 242 osób). Na terenie miasta funkcjonuje 59 przychodni, 27 praktyk lekarskich, 40 aptek ogólnodostępnych oraz 4 placówki stacjonarnej pomocy społecznej (stan na 31.12.12r.). W roku szkolnym 2012/2013 Gmina Miasto Koszalin była organem prowadzącym dla 19 przedszkoli, 14 szkół podstawowych, 13 gimnazjów, 5 liceów ogólnokształcących, 14 techników, 7 zasadniczych szkół zawodowych, 2 placówek szkolnictwa specjalnego, poradni psychologiczno-pedagogicznej, bursy międzyszkolnej, internatu, Pałacu Młodzieży, Centrum Kształcenia Ustawicznego (z różnymi typami szkół dla dorosłych) i dla Fundacje, stowarzyszenia i organizacje społeczne w Koszalinie w latach 2000-2012 / źródło: UM Koszalin Szkolenia Schroniska Młodzieżowego.   Na terenie miasta działa kilku operatorów telekomunikacyjnych (w tym telefonii komórkowej) świadczących usługę dostępu do Internetu. Ponadto na terenie Koszalina funkcjonuje ok. 40 punktów dostępu do Internetu typu Hotspot (stan na kwiecień 2013r.). W naszym mieście znajduje się 11 placówek bibliotecznych, 2 kina, 2 muzea oraz 4 galerie i salony sztuki. Dodatkowo na terenie miasta funkcjonuje 37 klubów sportowych oraz 52 sekcje sportowe, a ich liczba członków wynosi 3 131 (stan na 31.12.12r.). W 2012r. na terenie miasta, w systemie Struktura podmiotów gospodarki narodowej w Koszalinie w latach 2000-2012 / źródło: UM Koszalin REGON zarejestrowanych było 447 fundacji, stowarzyszeń i organizacji społecznych. Ponadto w 2012r. zarejestrowanych było 18 373 podmiotów gospodarczych, z czego 97% wszystkich podmiotów gospodarczych należało do sektora prywatnego.   Na trenie Koszalina znajduję się 10 turystycznych obiektów zbiorowego zakwaterowania, w tym 5 hoteli, 1 schronisko młodzieżowe, 1 motel, 2 inne obiekty hotelowe oraz 1 obiekt niesklasyfikowany. Ponadto na terenie miasta funkcjonuje 19 obiektów niebędących obiektami hotelarskimi, w których świadczone są usługi hotelarskie. Zestawienie długości dróg publicznych w gminie Koszalin / źródło: UM Koszalin Łączna długość dróg publicznych w Koszalinie wynosi 220,7 km. Największy odsetek stanowią drogi gminne (52,5%) i drogi powiatowe (33,2%). W sumie tworzą one 85,6% ogólnej długości wszystkich dróg. Na terenie miasta istnieje 178 stanowisk postojowych typu „taxi” i 14 typu „taxi bagażowe”. Miasto zapewnia 9 930 miejsc postojowych dla samochodów osobowych oraz 267 dla pojazdów uprzywilejowanych (stan na kwiecień 2013r.).   Na terenie miasta usługi transportu drogowego świadczy Miejski Zakład Komunikacji Sp. z o.o. Posiadany potencjał transportowy, według danych z kwietnia 2013r., obejmuje 64 pojazdy, z czego 77% to autobusy niskopodłogowe, dodatkowo 100% to autobusy spełniające normy EURO. Sieć komunikacyjna obejmuje 14 linii o łącznej długości Syntetyczne zestawienie budżetu Koszalina w latach 2000-2012 (tys. zł) / źródło: UM Koszalin 156,29 km. Ponadto przez Koszalin przebiegają 2 jednotorowe linie kolejowe. System kanalizacji na terenie miasta obejmuje swoim zasięgiem 95% obszaru Koszalina, w tym 20% to kanalizacja ogólnospławna, a 75% - kanalizacja rozdzielcza.   Łączna długość sieci gazowniczej wynosi 259,6 km (stan na kwiecień 2013r.). Istniejąca sieć to: podziemna preizolowana (58%), podziemna kanałowa (39%) oraz napowietrzna (3%). W Koszalinie na koniec 2012r. było 43 864 mieszkań. Natomiast przeciętna powierzchnia użytkowa 1 mieszkania wynosiła 63,4 m kw. W skład Rady Miejskiej w kadencji 2010-2014 wchodzi 25 radnych. Od 2000r. Koszalin miał 3 prezydentów: Henryk Sobolewski, Mirosław Mikietyński i Piotr Jedliński (aktualnie).   Analiza dochodów Koszalina w latach 2000-2012 wskazuje na wzrost dochodów o 117,7%. Natomiast wielkość dochodów wzrosła z kwoty 195 mln zł w 2000r. do kwoty 425 mln zł w 2012r. Zaś analiza wydatków Koszalina w latach 2000-2012 wskazuje na wzrost wydatków o 145,2%. Wydatki ogólnie poniesione przed miasto wzrosły z kwoty 204,5 mln zł w 2000r. do kwoty 460,4 mln zł w 2012r. Wysoka dynamika wydatków spowodowała konieczność zwiększenia deficytu budżetowego i wzrostu zadłużenia miasta, które wzrosło z kwoty 30,6 mln zł w 2000r. do 219,9 mln zł w 2012r. Zadłużenie na 1 mieszkańca w 2000r. wynosiło 281 zł, natomiast w 2012r. wynosiło 2 013 zł.   Dane zawarte w artykule pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego (aktualne na 31 grudnia 2012r.) oraz ze Strategii Rozwoju Koszalina (z kwietnia 2013r.).