Straż Graniczna została powołana ustawą z 12 października 1990 roku, a swoją działalność rozpoczęła 16 maja 1991 roku. Od tego czasu przeszła ogromną zmianę organizacyjną, technologiczną i operacyjną, dostosowując się do nowych wyzwań związanych z bezpieczeństwem granic, migracją, członkostwem Polski w Unii Europejskiej oraz współczesnymi zagrożeniami.
Obecnie formacja odpowiada za bezpieczeństwo ponad 3,5 tysiąca kilometrów polskich granic. Niemal 1,6 tysiąca kilometrów stanowi zewnętrzną granicę Unii Europejskiej, co nadaje jej szczególne znaczenie nie tylko dla Polski, ale również dla całej wspólnoty europejskiej.
Do najważniejszych zadań Straży Granicznej należy całodobowa ochrona granicy państwowej na lądzie, morzu i w powietrzu, nadzór nad ruchem granicznym oraz przeciwdziałanie nielegalnej migracji. Funkcjonariusze formacji działają zarówno na przejściach granicznych, jak i w terenie, na morzu, lotniskach oraz wewnątrz kraju.
Siłę Straży Granicznej tworzy blisko 17 tysięcy funkcjonariuszy, wspieranych przez około 3,5 tysiąca pracowników cywilnych. Strukturę formacji budują Komenda Główna Straży Granicznej, Biuro Spraw Wewnętrznych, dziewięć oddziałów oraz wyspecjalizowane ośrodki szkoleniowe.
Za ochronę zewnętrznej granicy Unii Europejskiej odpowiadają: Warmińsko-Mazurski, Podlaski, Nadbużański oraz Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej. Granicę wewnętrzną chronią: Karpacki, Śląski i Nadodrzański Oddział Straży Granicznej. Za bezpieczeństwo granicy morskiej odpowiada Morski Oddział Straży Granicznej, natomiast Nadwiślański Oddział Straży Granicznej realizuje zadania na terenie kraju.
Ważną rolę w funkcjonowaniu formacji odgrywa szkolenie i stałe podnoszenie kwalifikacji funkcjonariuszy. Odpowiadają za to m.in. Wyższa Szkoła Straży Granicznej w Koszalinie, Centrum Szkolenia Straży Granicznej w Kętrzynie oraz Ośrodek Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w Lubaniu.
Jubileusz 35-lecia jest okazją do podsumowań, ale także do podkreślenia znaczenia służby pełnionej każdego dnia przez funkcjonariuszy i pracowników Straży Granicznej. To formacja, która przez trzy i pół dekady stała się jedną z najskuteczniejszych służb granicznych w Europie, łącząc doświadczenie, tradycję, nowoczesne technologie i profesjonalizm.
Dziś Straż Graniczna pozostaje ważnym filarem bezpieczeństwa państwa — obecnym na granicach, w portach, na lotniskach, na morzu i wszędzie tam, gdzie potrzebna jest ochrona interesów Rzeczypospolitej Polskiej oraz bezpieczeństwa jej obywateli.