„Bałuka” – film o charyzmatycznym liderze robotniczej opozycji w Szczecinie

To postać szczególna w historii Polski lat 70. XX wieku – jeden z najważniejszych liderów robotniczych protestów, przewodniczący Komitetu Strajkowego w Stoczni Szczecińskiej po wydarzeniach Grudnia ’70 i Stycznia ’71, a zarazem człowiek, który przez całe życie pozostał wierny ideałom wolności, godności pracy i niezależności związkowej.

Po projekcji filmu zaplanowano spotkanie z twórcami, które poprowadzi redaktor Piotr Pawłowski. Rozmowa ma stać się okazją do pogłębionej refleksji nad dziedzictwem robotniczych protestów, znaczeniem historycznej pamięci oraz miejscem prawdy o tamtych wydarzeniach we współczesnej kulturze.

Film po raz pierwszy został zaprezentowany 21 stycznia 2026 roku w Teatrze Polskim w Szczecinie i spotkał się z dużym zainteresowaniem widzów, w tym rodzin oraz środowisk związanych z „Solidarnością”. Dokument powstał z inicjatywy Adama Zadwornego we współpracy z Centrum Solidarności „Stocznia” w Szczecinie oraz Polską Fundacją Filmową.

Twórcy filmu, w tym reżyserzy Adam Zadworny i Ernest Saj, oparli dokument na licznych materiałach archiwalnych, świadectwach uczestników historycznych wydarzeń oraz fabularyzowanych scenach, które pomagają oddać atmosferę czasów PRL-u. Dzięki temu obraz nie jest jedynie zapisem faktów, ale także próbą przybliżenia emocji, napięć i wyborów, przed jakimi stawali ludzie walczący o swoje prawa.

Historia Edmunda Bałuki to opowieść o odwadze i konsekwencji. Był robotnikiem, działaczem opozycyjnym, wydawcą emigracyjnego pisma „Szerszeń” i aktywnym uczestnikiem „Solidarności”. Zapisał się w historii również jako jedyny delegat na Kongres CRZZ, który otwarcie sprzeciwił się podporządkowaniu związków zawodowych PZPR. Po powrocie do Polski został internowany i więziony po wprowadzeniu stanu wojennego.

Mimo wielu trudnych doświadczeń Bałuka nie porzucił swoich przekonań. Pozostał symbolem nieustępliwości, odwagi i wierności wartościom, które dla wielu pokoleń Polaków stały się fundamentem walki o wolność i prawa pracownicze.

Projekcja filmu „Bałuka” będzie więc nie tylko spotkaniem z dokumentem historycznym, ale także okazją do przypomnienia sylwetki człowieka, który odegrał ważną rolę w polskiej drodze do wolności. To wydarzenie skierowane do wszystkich zainteresowanych historią najnowszą, dziejami opozycji oraz losami ludzi, którzy mieli odwagę sprzeciwić się systemowi.