Zasiłki z ZUS: mniej formularzy i zaświadczeń. Co zmieniło się od 24 października?

Nowe rozporządzenie określa informacje i dokumenty potrzebne do przyznania oraz wypłaty świadczeń. Jak wyjaśnia Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ma ono uprościć formalności i dostosować przepisy do zmian w ustawie zasiłkowej.

W przypadku zasiłku opiekuńczego dotychczasowe formularze Z-15a i Z-15b zastępuje jeden wniosek – Z-15. Zmienia się również zakres podawanych informacji. Zamiast odpowiadać na pytania o zatrudnienie drugiego rodzica i jego pracę w systemie zmianowym, wnioskodawca składa oświadczenie, że w okresie objętym wnioskiem nie ma innego domownika, który mógłby zapewnić opiekę.

Uproszczenia obejmują także zasiłek macierzyński. Dotychczasowe formularze ZAM, ZUR i ZAO zastępuje nowy formularz ZAM. Służy on do ubiegania się o świadczenie za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego. Osoba składająca wniosek wypełnia część dotyczącą konkretnego urlopu.

Istotna zmiana dotyczy aktu urodzenia dziecka. Jeżeli zasiłek macierzyński wypłaca ZUS, rodzic nie musi dołączać skróconego odpisu aktu urodzenia – Zakład pozyska go na podstawie danych dziecka i rodzica. Gdy świadczenie wypłaca płatnik składek, odpis nadal trzeba dołączyć do wniosku.

Kolejne ułatwienie to rezygnacja z zaświadczenia płatnika składek Z-3b. Do ZUS nie muszą go już dostarczać:

• osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą;

• osoby współpracujące z prowadzącymi taką działalność;

• osoby duchowne opłacające składki na własne ubezpieczenia;

• marynarze.

ZUS rozpatruje ich prawo do świadczenia na podstawie wniosku o zasiłek oraz pozostałych wymaganych dokumentów.

Przy składaniu wniosków warto uwzględnić okres przejściowy. Zgodnie z komunikatem ZUS nowe i zaktualizowane formularze są dostępne na stronie internetowej Zakładu od 24 października. W eZUS mają pojawić się w połowie listopada 2026 r. Do czasu aktualizacji platformy podstawą rozpatrzenia prawa do zasiłku mogą być zarówno dotychczasowe formularze dostępne w eZUS, jak i nowe druki ze strony ZUS.

Szczegóły: komunikat ZUS „Kolejne uproszczenia w zasiłkach”.