Dobry sos nie potrzebuje długiej listy dodatków. Dynię można połączyć z szałwią i wyrazistą gorgonzolą, a grzyby z tymiankiem i białym winem. Warto również dobrać kształt makaronu do sosu: szerokie wstążki dobrze współgrają z kremowymi dodatkami, a rurki zatrzymują gęstszy sos.
Pieczona dynia tworzy kremową bazę, którą uzupełniają gorgonzola, masło szałwiowe i orzechy włoskie.
Porcja: 4 osoby
Składniki:
350 g makaronu pappardelle
500 g dyni hokkaido lub piżmowej
100 g gorgonzoli
50 g parmezanu
1 mała cebula
1 ząbek czosnku
150 ml bulionu warzywnego
30 g masła
1 łyżka oliwy
8–10 listków świeżej szałwii
30 g orzechów włoskich
sól i świeżo mielony pieprz
Przygotowanie:
Dynię piżmową obierz; hokkaido możesz przygotować ze skórką. Pokrój w niewielką kostkę, ułóż na blasze, skrop oliwą i lekko posól. Piecz około 25 minut w temperaturze 200°C, aż dynia zmięknie i delikatnie się zrumieni.
Około dwóch trzecich upieczonej dyni zmiksuj z gorącym bulionem na gładki sos. Pozostałe kawałki odłóż.
Na dużej patelni roztop połowę masła. Dodaj drobno posiekaną cebulę i smaż na niewielkim ogniu przez 3–4 minuty. Dodaj czosnek, a po około 30 sekundach wlej sos dyniowy. Dopraw pieprzem.
Pappardelle ugotuj al dente w osolonej wodzie. Przed odcedzeniem zachowaj około pół szklanki wody z gotowania.
Na małej patelni rozpuść pozostałe masło. Dodaj szałwię i smaż przez kilkadziesiąt sekund, aż listki staną się lekko chrupiące.
Makaron przełóż do sosu dyniowego. Dodaj pokruszoną gorgonzolę i kilka łyżek zachowanej wody. Wymieszaj, aż sos będzie kremowy, następnie dodaj kawałki pieczonej dyni.
Podawaj z masłem szałwiowym, posiekanymi orzechami i tartym parmezanem.
Grzyby, tymianek i białe wino nadają charakter śmietankowemu sosowi, który otula szerokie wstążki makaronu.
Porcja: 4 osoby
Składniki:
350 g makaronu tagliatelle
400 g świeżych grzybów leśnych, np. borowików lub podgrzybków
2 szalotki
2 ząbki czosnku
100 ml wytrawnego białego wina
150 ml śmietanki 30 proc.
40 g parmezanu
1 łyżka masła
1 łyżka oliwy
kilka gałązek tymianku
2 łyżki posiekanej natki pietruszki
sól i świeżo mielony pieprz
Przygotowanie:
Grzyby oczyść i pokrój na mniejsze kawałki. Na dużej patelni rozgrzej oliwę z masłem. Dodaj grzyby i smaż około 5–7 minut. Mieszaj co jakiś czas, aby zdążyły się przyrumienić.
Dodaj drobno posiekane szalotki i smaż jeszcze około 2 minut. Następnie dodaj czosnek i listki tymianku.
Wlej wino i gotuj przez 2–3 minuty, aż większość płynu odparuje. Dodaj śmietankę i zmniejsz ogień.
Tagliatelle ugotuj al dente. Zachowaj trochę wody z gotowania, a makaron przełóż na patelnię.
Dodaj większość startego parmezanu oraz kilka łyżek wody z makaronu. Wymieszaj, aż sos stanie się gładki i pokryje tagliatelle.
Dopraw pieprzem i w razie potrzeby solą. Podawaj z natką pietruszki oraz pozostałym parmezanem.

Wędzony boczek i parmezan nadają sosowi wyrazisty smak, a płatki chili dodają delikatnej ostrości.
Porcja: 4 osoby
Składniki:
350 g makaronu rigatoni
180 g wędzonego boczku
1 mała cebula
2 ząbki czosnku
150 ml śmietanki 30 proc.
60 g parmezanu
½ łyżeczki płatków chili
1 łyżka oliwy
2 łyżki posiekanej natki pietruszki
sól i świeżo mielony pieprz
Przygotowanie:
Boczek pokrój w kostkę lub cienkie paski. Przełóż na dużą, suchą patelnię i smaż na średnim ogniu przez około 5–7 minut, aż wytopi się tłuszcz, a boczek stanie się lekko chrupiący.
Dodaj drobno posiekaną cebulę i smaż przez 2–3 minuty, aż zmięknie. Jeśli boczek wytopił mało tłuszczu, dodaj oliwę. Następnie wrzuć czosnek i płatki chili. Smaż około 30 sekund, pilnując, aby czosnek się nie przypalił.
Rigatoni ugotuj al dente w osolonej wodzie. Przed odcedzeniem zachowaj około pół szklanki wody z gotowania.
Do boczku wlej śmietankę i podgrzewaj na niewielkim ogniu przez 2–3 minuty. Dodaj makaron, połowę startego parmezanu i kilka łyżek zachowanej wody. Dokładnie wymieszaj.
Jeśli sos jest zbyt gęsty, dolej odrobinę wody z makaronu. Dopraw pieprzem. Sól dodawaj ostrożnie, ponieważ boczek i parmezan są już słone.
Podawaj od razu, posypując pozostałym parmezanem i natką pietruszki.

Passata ze śmietanką tworzy łagodny sos, do którego trafiają kurczak, zielona papryka i czarne oliwki.
Porcja: 4 osoby
Składniki:
350 g makaronu penne
350 g filetu z kurczaka
1 zielona papryka
80 g czarnych oliwek bez pestek
1 mała cebula
2 ząbki czosnku
250 ml passaty pomidorowej
120 ml śmietanki 30 proc.
40 g parmezanu
2 łyżki oliwy
½ łyżeczki słodkiej papryki
szczypta płatków chili – opcjonalnie
sól i świeżo mielony pieprz
Przygotowanie:
Kurczaka pokrój w niewielkie kawałki. Dopraw solą, pieprzem i słodką papryką. Na dużej patelni rozgrzej łyżkę oliwy i smaż mięso przez około 5–6 minut, aż lekko się zrumieni. Zdejmij z patelni.
Rozgrzej pozostałą oliwę. Dodaj drobno posiekaną cebulę i smaż przez 2–3 minuty. Następnie dodaj czosnek oraz paprykę pokrojoną w cienkie paski. Kilka pasków odłóż do dekoracji. Smaż kolejne 3–4 minuty.
Wlej passatę i gotuj na małym ogniu około 5 minut. Dodaj śmietankę, kurczaka i oliwki pokrojone w plasterki; kilka plasterków zachowaj do podania. Jeśli lubisz ostrzejsze dania, dodaj chili. Podgrzewaj, aż kurczak będzie w pełni ugotowany – temperatura w środku najgrubszego kawałka mięsa, zmierzona termometrem kuchennym, powinna wynosić co najmniej 74°C.
Penne ugotuj al dente w osolonej wodzie. Przed odcedzeniem zachowaj około pół szklanki wody z gotowania.
Makaron przełóż do sosu. Dodaj parmezan i kilka łyżek zachowanej wody. Wymieszaj i podgrzewaj jeszcze około minuty, aż sos dobrze połączy się z makaronem.
Dopraw pieprzem i w razie potrzeby solą. Podawaj od razu, dekorując odłożonymi oliwkami i paskami świeżej papryki.
Przepisy przygotowali kucharze Dworu Korona Karkonoszy.