„Energia z Polski – Local First”. Wielkie inwestycje otwierają drzwi dla MŚP

Jednym z głównych tematów forum była repolonizacja oraz rosnące znaczenie local content – rozumianego jako wzmacnianie krajowego komponentu w łańcuchach dostaw. To kierunek, który ma sprawić, że środki liczone w gigantycznych kwotach będą pracować w polskiej gospodarce, a nie odpływać za granicę. Wątek ten wybrzmiał szczególnie mocno w wystąpieniu Ministra Aktywów Państwowych Wojciecha Balczuna, który podkreślał, że skala nadchodzących inwestycji jest bezprecedensowa.

Minister zwracał uwagę, że Polska stoi dziś przed projektami liczonymi w bilionach złotych – od energetyki wiatrowej i jądrowej, po sektor paliwowy oraz zbrojeniowy. W jego ocenie trudno wyobrazić sobie sytuację, w której beneficjentami tych programów nie byłyby polskie firmy. Podkreślał też, że państwo – wraz ze spółkami Skarbu Państwa – ma do odegrania kluczową rolę w tworzeniu warunków, w których krajowe przedsiębiorstwa (również MŚP) będą mogły realnie uczestniczyć w realizacji strategicznych projektów.

Wojciech Balczun mocno akcentował także kontekst geopolityczny. Wskazywał na rosnącą niepewność i ryzyka związane z możliwymi przerwami w łańcuchach dostaw, dlatego – jak przekonywał – budowanie kompetencji i produkcji w Polsce jest dziś szczególnie istotne. Minister dodał, że resort jest zaawansowany w pracach nad definicją local content oraz sposobami jego liczenia i monitorowania – we współpracy m.in. z Urzędem Zamówień Publicznych oraz w dialogu ze środowiskami gospodarczymi i instytucjami państwowymi. Jak podkreślano, nie jest to projekt „na rok czy dwa”, lecz przedsięwzięcie planowane w perspektywie długofalowej.

Zachodniopomorskie w „żółtej koszulce lidera” energii z wiatru

Pomorze Zachodnie od lat buduje silną pozycję w obszarze energetyki wiatrowej, a region określany jest jako ogólnopolski lider pod względem mocy zainstalowanej i ilości energii produkowanej z wiatru. Podczas forum marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz podkreślał, że transformacja energetyczna to nie tylko wytwarzanie energii, ale przede wszystkim rozbudowany i wielopoziomowy łańcuch dostaw.

Marszałek zwracał uwagę, że współczesne turbiny wiatrowe – coraz częściej instalowane na morzu – są urządzeniami zaawansowanymi technologicznie, składającymi się z setek, a nawet tysięcy elementów. Ambicją regionu ma być to, by jak największa część komponentów powstawała właśnie na Pomorzu Zachodnim oraz w całej północno-zachodniej Polsce, budując lokalną wartość dodaną w oparciu o local content.

Wśród wskazywanych obszarów potencjału dla regionu wymieniano produkcję kluczowych elementów turbin: fundamentów (w tym grawitacyjnych), wież, elementów przejściowych, gondoli i łopat. W perspektywie rozwoju offshore wskazywano także możliwości produkcji sekcji morskich podstacji energetycznych, a docelowo – kompletnych podstacji. Istotnym elementem układanki mają być również dostawy systemów kablowych (m.in. poprzez terminal dystrybucyjny w porcie w Szczecinie), logistyka elementów turbin (terminal instalacyjny w Świnoujściu) oraz serwisowanie morskich farm wiatrowych w oparciu o terminale serwisowe w portach w Kołobrzegu i/lub Darłowie.

Marszałek Olgierd Geblewicz podkreślał, że celem jest doprowadzenie do tego, by jak największa część miliardów złotych przeznaczanych na projekty offshore i onshore pozostawała w Polsce. Kluczową rolę ma odegrać łączenie największych zamawiających i producentów z firmami z poziomu „tier 1” z przedsiębiorstwami, które być może nie działają jeszcze w branży wiatrowej, ale mają potencjał, by wejść do tego sektora jako podwykonawcy lub dostawcy usług.

Forum miało przy tym wymiar ponadregionalny. Marszałek przypomniał, że działania obejmują także województwa lubuskie i wielkopolskie, a 10 czerwca 2025 r. podpisano list partnerstwa na rzecz budowy silnego łańcucha dostaw dla energetyki wiatrowej w tej części kraju. Wskazywano również, że udział local content w pierwszej fazie projektów bałtyckich był zbyt niski, ale istnieje przestrzeń do poprawy – a samo forum ma być jednym z narzędzi wspierających tę zmianę.

Rekordowe wyniki portów i bezpieczeństwo energetyczne

Wątek local content i budowania krajowej wartości dodanej był łączony z tematem infrastruktury – szczególnie portowej – bez której rozwój offshore nie będzie możliwy. Wiceminister Infrastruktury Arkadiusz Marchewka wskazywał, że polskie porty osiągnęły rekordowe wyniki: przeładunki kontenerów sięgnęły 3,9 mln TEU, przeładowano 141 mln ton towarów, a zyski wyniosły blisko 650 mln zł, co – jak podkreślał – oznacza wzrost o blisko 50% w ciągu dwóch lat.

Z kolei ministra klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska akcentowała wymiar bezpieczeństwa. W jej ocenie doświadczenia związane z agresją Rosji na Ukrainę i kosztami uzależnienia od importowanych paliw kopalnych powinny prowadzić do jednej kluczowej konkluzji: nie można zamieniać jednego uzależnienia na inne – odejście od paliw kopalnych nie może oznaczać wejścia w zależność od obcych technologii i obcych rynków dostaw. W tym kontekście współpraca europejska i równoległe wzmacnianie krajowych kompetencji mają stanowić fundament stabilnej transformacji.

„Local First” jako realna szansa dla firm z regionu

II Forum „Energia z Polski – Local First” pokazało, że największe inwestycje infrastrukturalne i energetyczne mogą stać się kołem zamachowym dla rozwoju przedsiębiorczości – także tej lokalnej. Warunkiem jest jednak konsekwentne wdrażanie zasad local content, tworzenie przejrzystych mechanizmów liczenia udziału krajowych firm oraz budowanie mostów pomiędzy dużymi zamawiającymi a sektorem MŚP.

Wydarzenie zorganizowane zostało przez Polska Press Grupę przy współudziale marszałka województwa zachodniopomorskiego Olgierda Geblewicza oraz we współpracy z województwami wielkopolskim i lubuskim. Wśród partnerów biznesowych znalazły się największe firmy energetyczne w Polsce. Dla wielu uczestników forum najważniejsza była jednak nie tylko diagnoza, ale praktyczny wniosek: jeśli transformacja energetyczna ma budować bezpieczeństwo państwa i regionów, to musi równolegle wzmacniać krajową gospodarkę – od wielkich zakładów po lokalne firmy, które mogą stać się częścią łańcucha dostaw na lata.