W Programie Regionalnym narzędzie ZIT dedykowane jest głównym ośrodkom wzrostu w województwie i obszarom dyfuzji procesów rozwojowych, tj. obszarom funkcjonalnym Szczecina i Koszalina. Wsparcie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego oraz Koszalińsko – Kołobrzesko – Białogardzkiego Obszaru Funkcjonalnego ma na celu zarówno wzmocnienie konkurencyjnej pozycji Szczecina i Koszalina jako ośrodków wzrostu i innowacji, jak też wzmocnienie wielowymiarowych powiązań funkcjonalnych obszarów sprzyjające rozbudowie jego potencjału ekonomicznego oraz poprawie jakości życia mieszkańców, a w konsekwencji rozszerzenie zasięgu oddziaływania procesów rozwojowych na obszary sąsiadujące.
W przypadku obszaru funkcjonalnego Szczecina ZIT wdrażany będzie na terenie Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego (SOM) obejmującego 13 gmin – członków Stowarzyszenia Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego. Na realizację ZIT na terenie SOM w Programie Regionalnym zaplanowano alokację w wysokości 109,1 mln euro (w tym 97,9 mln z EFRR i 11,2 mln euro z EFS), natomiast w POIiŚ 2012 – 2020 została wyodrębniona pula środków w wysokości 90,2 mln euro.
W przypadku obszaru funkcjonalnego Koszalina, przewiduje się realizację zintegrowanego podejścia terytorialnego w obrębie Koszalińsko – Kołobrzesko – Białogardzkiego Obszaru Funkcjonalnego którego zasięg KKBOF wyznaczają zachodzące na siebie i powiązane obszary funkcjonalne trzech miast: Koszalina, Kołobrzegu i Białogardu, spośród których naturalną funkcję ośrodka centralnego pełni najsilniej oddziaływujący na otoczenie Koszalin. Obszar ten obejmuje 19 gmin, które podpisały porozumienie deklarując wolę współpracy przy realizacji ZIT. Alokacja zaplanowana w Programie Regionalnym na realizację zintegrowanych przedsięwzięć w gminach KKBOF wynosi 40 mln euro (w tym 34,0 mln z EFRR i 6,0 mln euro z EFS).
Czym są Zintegrowane Inwestycje Terytorialne
W obecnej perspektywie finansowej szczególne znaczenie przypisuje się planowaniu procesów rozwojowych w oparciu o zasadę zintegrowanego podejścia terytorialnego. Zakłada ona dostosowanie interwencji do potrzeb określonych geograficznie obszarów, których granice wyznaczają wspólne uwarunkowania rozwojowe oraz silne i wielokierunkowe powiązania funkcjonalne. Taki model zarządzania rozwojem regionalnym sprzyja poprawie efektywności polityki spójności i to zarówno pod kątem poniesionych nakładów, jak i uzyskanych wyników, gdyż zakłada skoordynowanie i komplementarność wsparcia pochodzącego z różnych źródeł, ale też odwołuje się do specyfiki obszaru, w szczególności do jego naturalnych czynników wzrostu, którymi są zarówno określone zasoby jak i silne powiązania funkcjonalne. Podejście to zostało szerzej zdefiniowane w założeniach i celach polityki regionalnej w Polsce zawartych w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2010-2020. Kierunkowe zapisy dokumentu odnoszą się zarówno do wykorzystania i rozwijania wewnętrznych czynników wzrostu konkretnych terytoriów (tzw. zasobów endogenicznych), wspomagania rozprzestrzeniania procesów rozwoju z ośrodków wzrostu na pozostałe obszary, jak też wprowadzenia nowych instrumentów partnerstwa i koordynacji działań między różnymi szczeblami władz publicznych. Jednym z proponowanych instrumentów realizacji wymiaru terytorialnego polityki rozwoju i jednocześnie platformą dla współpracy samorządów są Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ZIT). Przy pomocy tego narzędzia partnerstwa jednostek samorządu terytorialnego – miast i powiązanych z nimi funkcjonalnie gmin oraz władze województwa ustalają wspólne cele rozwojowe, a następnie wskazują zintegrowane przedsięwzięcia niezbędne do ich osiągnięcia, łączące działania finansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności.