Przystanek historia: Wywiad cywilny w PRL

Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Koszalinie, Zwycięstwa zaprasza na wydarzenie dla miłośników historii i biografistyki. W Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” odbędzie się spotkanie pt. „Generał ze Skolwina. Ludwik Mieczysław Boruta-Spiechowicz 1894–1985”, połączone z promocją książki pod tym samym tytułem. Jej autorem jest koszaliński historyk dr Wojciech Grobelski, adiunkt Muzeum Obrony Przeciwlotniczej w Koszalinie. Publikacja ukazała się nakładem Instytutu Pamięci Narodowej i Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Oddział w Szczecinie. Bohater książki: żołnierz, dowódca, opozycjonista Książka dr. Wojciecha Grobelskiego przybliża postać generała Ludwika Mieczysława Boruty-Spiechowicza (1894–1985) człowieka, którego życiorys jest zarazem opowieścią o najważniejszych doświadczeniach XX-wiecznej Polski. Boruta-Spiechowicz zaczynał jako członek Drużyn Strzeleckich w Krakowie, a następnie był żołnierzem Legionów Polskich. Walczył również w strukturach II Korpusu Polskiego w Rosji, działał jako członek POW na Ukrainie, a w kampanii 1939 roku dowodził Grupą Operacyjną „Bielsko”. Po wybuchu II wojny światowej współorganizował konspirację antysowiecką we Lwowie. W 1941 roku został aresztowany przez NKWD, więziony w Stanisławowie i na Łubiance w Moskwie. Wolność odzyskał po zawarciu układu Sikorski–Majski i w latach 1941–1943 służył w Armii Polskiej w Związku Sowieckim, obejmując m.in. funkcję dowódcy 5. Wileńskiej Dywizji Piechoty. W jego biografii ważny jest także rozdział powojenny: w 1976 roku generał znalazł się w gronie sygnatariuszy listu przeciwko zmianom w Konstytucji PRL, a w latach 1977–1981 był współzałożycielem i uczestnikiem Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Pozostawał aktywny jako opozycjonista, konsekwentnie zabierający głos w sprawach publicznych. Autor z Koszalina: badacz i popularyzator Dr Wojciech Grobelski jest adiunktem Muzeum Obrony Przeciwlotniczej w Koszalinie, a także prezesem okręgu koszalińskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Znany jest z działalności popularyzatorskiej oraz publikacji historycznych m.in. dotyczących patrona muzeum płk. Stanisława Paszkiewicza, oficera walczącego w bitwie pod Monte Cassino i pierwszego komendanta Oficerskiej Szkoły Artylerii Przeciwlotniczej w Koszalinie. Podczas spotkania rozmowę z autorem poprowadzi Rafał Semołonik (OBEN IPN w Szczecinie, Delegatura w Koszalinie). Organizatorzy zapowiadają nie tylko prezentację książki, ale też rozmowę o samym generale, jego wyborach oraz o tym, jak dziś czytać biografie ludzi uwikłanych w wielką historię. Kiedy i gdzie? 16 stycznia 2026 r. (piątek), godz. 17.00 Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia” ul. Zwycięstwa 115, Koszalin Wstęp wolny To propozycja zarówno dla pasjonatów historii wojskowości, jak i dla tych, którzy chcą lepiej zrozumieć losy polskich elit niepodległościowych – od Legionów, przez dramat więzień NKWD, po powojenną opozycję.