Koszalin uczci 86. rocznicę pierwszej masowej wywózki Polaków na Sybir

Organizatorem uroczystości jest Zarząd koszalińskiego oddziału Związku Sybiraków. Manifestację patriotyczną poprzedzi msza święta w intencji zmarłych i żyjących Sybiraków, która rozpocznie się o godz. 9:00 w koszalińskiej katedrze. Głównym organizatorem wydarzenia jest Zarząd Miejski Związku Sybiraków w Koszalinie.

Pamięć o deportacjach – tło historyczne

Pierwsza masowa wywózka z lutego 1940 r. była jednym z najbardziej dramatycznych doświadczeń tysięcy polskich rodzin na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej znajdujących się pod sowiecką okupacją. Deportacje stały się elementem polityki totalitarnej, której celem było rozbicie społecznych struktur państwa polskiego, osłabienie środowisk uznawanych za „niepożądane” oraz pozbawienie wielu rodzin podstaw bezpieczeństwa i stabilności.

Wywożono ludzi o różnych zawodach i statusie społecznym: rolników, robotników, urzędników, sędziów, policjantów, wojskowych – często całe rodziny, łącznie z dziećmi i osobami starszymi. Wywózka oznaczała przymusowe przesiedlenie w odległe rejony, przede wszystkim na Syberię i do innych surowych obszarów Związku Sowieckiego, gdzie deportowani trafiali do miejsc o ekstremalnych warunkach klimatycznych i bytowych. Głód, zimno, choroby, ciężka praca i brak podstawowych środków do życia stały się codziennością, która dla wielu zakończyła się śmiercią.

Skala represji

Od 10 lutego 1940 r. do czerwca 1941 r. sowieccy okupanci przeprowadzili cztery masowe wywózki obywateli polskich. Według badań przywoływanych przez Instytut Pamięci Narodowej liczba deportowanych mogła wynieść około 330 tysięcy osób, choć inne szacunki – podawane przez Związek Sybiraków – mówią nawet o 1,3 mln deportowanych, z których co trzeci miał zginąć. Deportacje były organizowane sprawnie i z zaskoczenia – często o świcie, w warunkach uniemożliwiających przygotowanie się do drogi. Transport odbywał się w trudnych warunkach, a pobyt w miejscu zesłania nierzadko oznaczał walkę o przetrwanie.

Wspólne upamiętnienie

Koszalińskie obchody mają na celu uczczenie pamięci ofiar sowieckich represji, a także przypomnienie kolejnym pokoleniom o losie Sybiraków i cenie, jaką przyszło zapłacić za wolność. Uroczystości religijne, wojskowy ceremoniał oraz symboliczne oddanie hołdu pod pomnikiem tworzą wspólną przestrzeń refleksji i pamięci historycznej.

Organizatorzy zapraszają mieszkańców Koszalina oraz wszystkich zainteresowanych historią do udziału w uroczystościach – by razem oddać cześć tym, których życie zostało brutalnie przerwane, rozdzielone lub na zawsze naznaczone doświadczeniem zesłania.

Program uroczystości – 10 lutego

09:00 – msza święta w katedrze (w intencji zmarłych i żyjących Sybiraków)

10:00 – uroczystości przy pomniku Ofiar Bolszewizmu (przy katedrze), ceremoniał wojskowy