ZUS w Zachodniopomorskiem: nieprawidłowości w 91,4 proc. kontroli. Ustalenia na 17,1 mln zł

Z regionalnego wyniku finansowego 700 tys. zł dotyczyło nieprawidłowego naliczenia lub rozliczenia świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Pozostała część wiązała się z nieprawidłowym naliczeniem składek na ubezpieczenia społeczne.

Wyniki dotyczą płatników objętych kontrolą, wybieranych przede wszystkim na podstawie rozpoznanego ryzyka nieprawidłowości. Nie pozwalają więc określić skali błędów wśród wszystkich przedsiębiorców. Podane kwoty stanowią wynik finansowy ustaleń kontrolnych.

W całej Polsce od stycznia do sierpnia 2026 r. przeprowadzono 20 529 kontroli, a nieprawidłowości wykryto w 18 495 przypadkach. Odsetek wyniósł 90,1 proc.

Łączny wynik finansowy kontroli w kraju sięgnął 373,3 mln zł. Z tej kwoty 360,6 mln zł stanowiły ustalenia dotyczące nieprawidłowego naliczenia składek, a 12,7 mln zł — naliczenia lub rozliczenia świadczeń.

ZUS wskazuje na zmianę sposobu prowadzenia kontroli. W 2017 r. przeprowadzono ich ponad 60,8 tys., a w 2018 r. blisko 59 tys. w skali całego roku. W 2017 r. nieprawidłowości stwierdzano w 65 proc. kontroli. Obecny wynik za osiem miesięcy przekracza 90 proc.

Instytucja odchodzi od szeroko zakrojonych kontroli na rzecz precyzyjnego wyboru płatników. Wykorzystuje dane z własnych systemów, rejestry publiczne i modele ryzyka, aby wskazywać sytuacje wymagające szczegółowego sprawdzenia.

Według ZUS wzrósł również średni wynik finansowy jednej kontroli: z około 6 tys. zł w 2017 r. do ponad 18 tys. zł obecnie. To około trzykrotnie wyższa wartość ustaleń przypadająca na kontrolę.

Wśród wykrywanych problemów ZUS wymienia m.in. zaniżanie podstaw wymiaru składek, błędy przy zbiegu tytułów do ubezpieczeń oraz nieprawidłowe rozliczanie osób wykonujących pracę na rzecz własnego pracodawcy. Sprawdzane są także modele zatrudnienia wykorzystywane do ograniczania obciążeń składkowych.

Szczególna uwaga kierowana jest na pracę platformową oraz branże z dużą rotacją pracowników i częstym wykorzystaniem umów cywilnoprawnych. Jak podaje ZUS, ostatnio nieprawidłowości często występowały w transporcie międzynarodowym, działalności związanej z zatrudnieniem i pośrednictwem pracy oraz usługach ochroniarskich.

Kontrole obejmują m.in. zgłaszanie do ubezpieczeń, obliczanie i opłacanie składek oraz ustalanie prawa do świadczeń. Ich celem jest również ochrona praw osób ubezpieczonych.