Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat trzech 19 sierpnia 2026 roku. Reforma obejmuje również nowe standardy żywienia, dostęp do bezpiecznych miejsc zabawy na świeżym powietrzu oraz dodatkowe uprawnienia dla opiekunów.
Od 1 września 2027 roku żłobki, kluby dziecięce i podmioty organizujące opiekę dzienną nie będą mogły publicznie udostępniać wizerunku dziecka pozostającego pod ich opieką. Sama zgoda rodzica nie wystarczy więc do zamieszczenia zdjęcia na stronie internetowej, otwartym profilu w mediach społecznościowych czy w materiałach promocyjnych placówki.
Zakaz nie oznacza jednak całkowitego końca wykonywania zdjęć. Rodzice nadal będą mogli otrzymywać fotografie swoich dzieci za pośrednictwem zamkniętych i wewnętrznych systemów komunikacji.
Przepisy przewidują również wyjątek dotyczący sytuacji, gdy dziecko jest jedynie szczegółem większej całości – na przykład zgromadzenia, krajobrazu lub imprezy publicznej.
Nowe zasady mają ograniczyć niekontrolowane rozpowszechnianie zdjęć najmłodszych oraz związane z tym zagrożenia, między innymi cyberprzemoc i wykorzystywanie fotografii do tworzenia fałszywych materiałów typu deepfake. Ministerstwo Rodziny przedstawiło ochronę wizerunku jako jeden z najważniejszych elementów reformy.
Zmiany dotyczą również codziennego funkcjonowania placówek. Od 1 września 2027 roku mają obowiązywać nowe standardy żywienia, zakładające między innymi ograniczenie cukru, soli i wysoko przetworzonych produktów oraz zwiększenie udziału warzyw i owoców.
Placówki będą musiały zapewnić dzieciom dostęp do bezpiecznej przestrzeni przeznaczonej do ruchu i zabawy na świeżym powietrzu. Ujednolicone zostaną również wymagania kwalifikacyjne wobec osób pracujących z najmłodszymi.
– Dla rodzica jakość opieki nie jest abstrakcyjnym pojęciem. To bardzo konkretne rzeczy: co dziecko je, czy codziennie wychodzi na dwór, kto się nim zajmuje i czy osoba, której powierzamy dziecko, ma odpowiednie przygotowanie – podkreśliła Aleksandra Gajewska, wiceministra rodziny, pracy i polityki społecznej.
Reforma wzmacnia także pozycję zawodową opiekunek i opiekunów dzieci do lat trzech. Otrzymają oni między innymi:
Ustawa ustanawia również 4 kwietnia Dniem Opiekunki i Opiekuna Małego Dziecka.
Zmieni się ponadto formuła dziennego opiekuna, którego zastąpi punkt opieki dziennej. Rozwiązanie ma ułatwić organizowanie zastępstw i zatrudnianie kilku opiekunów. Ma to szczególne znaczenie dla mniejszych gmin, w których budowa dużego żłobka nie zawsze jest możliwa lub uzasadniona.
Reforma ma przesunąć punkt ciężkości z samego zwiększania liczby miejsc na jakość codziennej opieki. Rodzice mają zyskać pewność, że żłobek nie tylko zapewnia miejsce, ale także chroni prywatność dziecka, dba o jego zdrowie i stwarza bezpieczne warunki do rozwoju.