NIK krytycznie o inwestycjach kolejowych PKP PLK. Opóźnienia, błędy w dokumentacji i wzrost kosztów

Według NIK inwestycje, których lokalizacji w udostępnionym materiale nie wymieniono, były przygotowane nierzetelnie. W programach funkcjonalno-użytkowych pojawiały się błędy, niepełny zakres robót, nieaktualne dane dotyczące stanu infrastruktury oraz braki, które później wymuszały zmiany projektów, roboty dodatkowe i aneksowanie umów z wykonawcami.

Link do raportu:  TUTAJ.

W praktyce oznaczało to opóźnienia już na etapie rozpoczynania prac. Część inwestycji przesuwała się o wiele miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet o kilka lat. Dla pasażerów i mieszkańców miast, w których prowadzone są duże inwestycje kolejowe, takie problemy nie są abstrakcyjne. W Koszalinie również odczuwalne są skutki przedłużających się prac i utrudnień związanych z przebudową infrastruktury kolejowej, choć sam raport w przytoczonym materiale nie wskazuje konkretnych lokalizacji objętych kontrolą.

Kontrola wykazała także liczne problemy na etapie budowy. Opóźnienia powodowały m.in. kolizje z niezinwentaryzowanymi sieciami podziemnymi, kumulacja robót różnych branż w tym samym czasie, niewystarczająca liczba pracowników i sprzętu po stronie wykonawców, a także kradzieże infrastruktury kolejowej.

W jednym z przypadków nierzetelny wykonawca przez długi czas nie zabezpieczał właściwie placu budowy. Doprowadziło to do 31 kradzieży infrastruktury kolejowej o wartości około 12,5 mln zł. NIK zwróciła uwagę, że reakcja PKP PLK S.A. na problemy z wykonawcą była spóźniona i niegospodarna.

Skontrolowane inwestycje kosztowały ostatecznie niemal 500 mln zł więcej niż pierwotnie zakładano. Oznacza to wzrost kosztów o 5,8 proc. Największą część dodatkowych wydatków wygenerowało wydłużenie czasu realizacji projektów. NIK wskazała również, że prawie 30 mln zł dodatkowych kosztów wynikało z błędów i zaniedbań po stronie PKP PLK S.A., przede wszystkim na etapie przygotowania inwestycji.

Najwyższa Izba Kontroli negatywnie oceniła także system nadzoru nad realizacją projektów. Zdaniem kontrolerów narzędzia służące do monitorowania postępów prac i ryzyk inwestycyjnych nie działały skutecznie. Dane nie były aktualizowane na bieżąco, a zagrożenia często wpisywano do systemu dopiero wtedy, gdy już się ujawniły. W efekcie trudno było podejmować działania wyprzedzające i ograniczać skutki problemów.

NIK zarekomendowała Zarządowi PKP PLK S.A. wdrożenie zmian organizacyjnych i zarządczych. Mają one poprawić planowanie, przygotowanie dokumentacji oraz kontrolę realizacji kolejnych projektów kolejowych. Celem ma być ograniczenie ryzyka opóźnień, lepsze zarządzanie kosztami oraz skuteczniejsze reagowanie na problemy pojawiające się podczas inwestycji.

Sprawa ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia finansów publicznych, ale również codziennego funkcjonowania pasażerów. Modernizacje linii kolejowych mają poprawiać bezpieczeństwo, skracać czas podróży i podnosić jakość przewozów. Jak pokazują ustalenia NIK, bez rzetelnego przygotowania i skutecznego nadzoru nawet najważniejsze inwestycje mogą przynosić mieszkańcom wieloletnie utrudnienia zamiast szybkiej poprawy jakości transportu.