Parlament Europejski za prawami pasażerów linii lotniczych. Trzy godziny zostają, ma być prościej z odszkodowaniami i bagażem

Trzy godziny opóźnienia i odszkodowanie bez cięć

Najważniejszy punkt sporu dotyczył progu czasowego uprawniającego do rekompensaty. Parlament chce utrzymać prawo do zwrotu kosztów lub zmiany trasy oraz do odszkodowania w przypadku opóźnienia lotu powyżej trzech godzin, odwołania lotu i odmowy przyjęcia na pokład.

Równocześnie PE sprzeciwia się obniżaniu wysokości świadczeń. W swoim stanowisku proponuje, by kwoty odszkodowań pozostały na poziomie 300–600 euro (w zależności od długości lotu). Dla porównania – rządy państw UE chciałyby ustalić widełki 300–500 euro.

„Nadzwyczajne okoliczności” – lista ma być jasna i zamknięta

Ponieważ linie lotnicze odpowiadają za sytuacje, na które mają realny wpływ, duże znaczenie ma katalog tzw. nadzwyczajnych okoliczności, które mogą zwalniać przewoźnika z obowiązku wypłaty odszkodowania. Parlament chce, aby lista takich zdarzeń była wyczerpująca oraz aby Komisja Europejska regularnie ją aktualizowała.

Pomoc na lotnisku: napoje, posiłek i nocleg – zasady bez zmian

Europosłowie zgodzili się, że obowiązek zapewnienia pasażerom opieki powinien zostać zachowany. Chodzi m.in. o prowiant/napoje co 2 godziny po upływie pierwotnego czasu odlotu, posiłek po 3 godzinach oraz nocleg w razie długich opóźnień – do maksymalnie 3 nocy.

Zwrot kosztów i odszkodowanie mają być prostsze: formularz „z góry wypełniony”

Jedna z najbardziej praktycznych zmian dotyczy procedur reklamacyjnych. PE chce wprowadzenia wstępnie wypełnionych formularzy wniosków o odszkodowanie i zwrot kosztów, by uprościć dochodzenie roszczeń i ograniczyć konieczność korzystania z pośredników.

Zgodnie z propozycją Parlamentu linie lotnicze miałyby wysyłać pasażerom, których dotknęło odwołanie lub długie opóźnienie, taki formularz w ciągu 48 godzin od zdarzenia. Pasażerowie mieliby potem rok na złożenie wniosku.

Bezpłatny bagaż podręczny: rzecz osobista + mała walizka

PE postuluje też doprecyzowanie zasad bagażowych: pasażer powinien mieć prawo do bezpłatnego wniesienia na pokład jednej rzeczy osobistej (np. torebka, mały plecak, laptop) oraz jednego małego bagażu podręcznego o maksymalnych wymiarach 100 cm (suma długości, szerokości i wysokości) i wadze do 7 kg.

Koniec dopłat za miejsce obok dziecka i dla opiekunów osób z niepełnosprawnościami

W stanowisku PE mocno wybrzmiewa też wątek „prawa do siedzenia razem”. Europosłowie chcą, aby dorosły towarzyszący dziecku poniżej 14. roku życia mógł zająć miejsce obok dziecka bez dodatkowych opłat i analogiczne prawo przysługiwało osobom towarzyszącym pasażerom o ograniczonej sprawności ruchowej.

Dodatkowo PE wskazuje m.in. na potrzebę wzmocnienia ochrony pasażerów wymagających szczególnej pomocy, w tym prawa do wsparcia, zmiany trasy i ewentualnych roszczeń, gdy pasażer spóźni się na lot z powodu braku pomocy na lotnisku.

Inne zmiany: nazwisko, odprawa i karta pokładowa

Parlament chce również ograniczyć praktyki, które zdaniem europosłów niepotrzebnie przerzucają koszty na podróżnych. Wśród propozycji znalazły się zniesienie dodatkowych opłat za poprawienie błędów w nazwisku pasażera, brak opłat za samą odprawę i utrzymanie prawa wyboru między cyfrową i papierową kartą pokładową.

Co dalej? To jeszcze nie koniec procesu

Przyjęte stanowisko Parlamentu to ważny krok, ale nie oznacza jeszcze ostatecznej zmiany przepisów. Dokument trafi teraz do Rady UE w procedurze drugiego czytania. Jeśli Rada nie zaakceptuje wszystkich poprawek PE, zostanie zwołany komitet pojednawczy, który ma wypracować kompromisowy tekst.

Tło sporu sięga wielu lat. Prace nad reformą praw pasażerów utknęły w Radzie na długo, a dopiero polityczne porozumienie ministrów z czerwca 2025 r. otworzyło drogę do negocjacji z Parlamentem. Rozmowy międzyinstytucjonalne ruszyły w październiku 2025 r., ale nie przyniosły porozumienia, co doprowadziło do przyjęcia stanowiska PE w drugim czytaniu.