Koszalin, Poland
wydarzenia

Browar Koszalin – miejsce, które nosi w sobie historię. Z Koszalina do Afryki!

Autor eWok, fot. Dominik Wasilewski, FB/Muzeum pożarnictwa i jednostka szkolna OSP Koszalin 25 Października 2025 godz. 4:35
Kto dorastał lub mieszkał w Koszalinie, ten wie: zapach słodu unoszący się nad ulicami był czymś więcej niż tylko zapowiedzią kolejnego dnia pracy w browarze. To był element miejskiego krajobrazu, część codzienności, a dla wielu – wspomnienie spacerów, dzieciństwa, mijania majestatycznych murów przy ulicy Młyńskiej.

Dziś ten krajobraz zmienia się na naszych oczach.

Firma Van Pur, właściciel Browaru Koszalin (wcześniej Browar Brok), rozpoczęła rozbiórkę 16 budynków produkcyjno-magazynowych, które powstały w późniejszych etapach rozwoju zakładu. Znikają silosy, hale i łączniki. Potężne dźwigi pracują od kilku tygodni, a mieszkańcy zatrzymują się, by przez ogrodzenie zajrzeć do miejsca, które przez lata było tętniącą życiem fabryką. W środę usunięto m.in. ogromny silos – wydarzenie, które wiele osób obserwowało niemal symbolicznie, jak końcowy akord pewnej epoki.

Ale nie wszystko znika.

Zabytkowe obiekty zostaną zachowane. Van Pur prowadzi uzgodnienia z konserwatorem zabytków i lokalnymi specjalistami, by stare mury browaru przetrwały jako świadectwo historii. To właśnie w tych budynkach zapisana jest pamięć o miejscu, gdzie warzono piwo od 1868 roku. Tu mijały dekady, właściciele i systemy, ale zapach fermentującego słodu i odgłos beczek były zawsze takie same.

Nieoficjalnie wiadomo również, że część linii technologicznej browaru trafi do jednego z krajów afrykańskich, gdzie zacznie nowe życie – tak jak kiedyś do Koszalina przychodziły maszyny z innych części świata. Historia przemysłu to zawsze podróż.

Firmie nie zależy na sprzedaży nieruchomości – planowana jest transformacja terenu zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 2018 roku. Mowa o przestrzeni o funkcjach usługowych, produkcyjnych i mieszkaniowych. Browar więc nie znika – on zmienia swoją rolę w mieście.

Ślady, które zostają

Warto wspomnieć też piękny gest:

do Muzeum Pożarnictwa i jednostki szkolnej OSP Koszalin trafił zachowany aparat ochrony dróg oddechowych Faser AP2 – w niemal idealnym stanie, z butlami pod ciśnieniem. Sprzęt, który służył jeszcze w Browarze Brok, został uratowany dla przyszłych pokoleń pasjonatów i strażaków.

To mały przedmiot, ale z wielką historią.

Browar wczoraj i browar jutro

Założony: 1868 r.

Sprywatyzowany: 1990 r.

Zakupiony przez Van Pur: 2009 r.

Zamknięty: sierpień 2022 r. – z powodu nieopłacalności produkcji.

Dziś mury milczą.

Ale milczą jak budynki, które czekają na nową historię.

Może za kilka lat tu, gdzie teraz pracują dźwigi, powstaną mieszkania, sklepy, pracownie, kawiarnie. Może ktoś usiądzie przy stoliku w cieniu ceglanej ściany browaru i powie:

„Tu, kiedyś… tu pachniało piwem.”

Bo Koszalin się zmienia.

Ale pamięta.

I to właśnie jest w tym wszystkim najpiękniejsze.

Czytaj też

Van Pur wystawia na sprzedaż tereny po browarze w Koszalinie

Art, fot. Piotr Walendziak - 28 Kwietnia 2026 godz. 3:13
Spółka Van Pur SA, właściciel nieczynnego browaru w Koszalinie, ogłosiła 27 kwietnia 2026 r. przetarg na sprzedaż 92 % udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntów po zakładzie przy ulicach Spółdzielczej 8 i Grunwaldzkiej 1a. Do oferty włączony jest udział w prawie własności zabudowań browaru, kompleksu dziewiętnastowiecznych budynków, w których przez ponad 150 lat warzono piwo. Warunki przetargu Ogłaszając przetarg, Van Pur zastrzegł, że sprzedaż dotyczy wyłącznie całości udziałów; nie przewiduje się ofert częściowych. Łączna powierzchnia nieruchomości objętej prawem użytkowania wieczystego wynosi 1,4869 ha. Spółka ustaliła cenę wywoławczą na 13 mln zł plus VAT i wymaga od oferentów zawarcia umowy o zachowaniu poufności przed otrzymaniem dokumentacji. Oferty, podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, należy składać do 30 czerwca 2026 r. wraz z wadium w wysokości 200 000 zł. Ogłoszenie zaznacza, że Van Pur może unieważnić przetarg lub zmienić jego warunki na każdym etapie. Historyczna lokalizacja Browar w Koszalinie został założony w 1868 r. i był jedną z najważniejszych ikon przemysłowych miasta. W 2022 r. Van Pur zdecydował o likwidacji produkcji; powodem były rosnące koszty energii, starzejąca się infrastruktura i brak możliwości modernizacji zabytkowych hal. Zamknięcie zakładu skutkowało zwolnieniem około 80 pracowników. Prace rozbiórkowe prowadzono w kilku etapach; w 2024 r. usunięto 16 powojennych budynków, pozostawiając zabytkowe konstrukcje pod ochroną konserwatorską. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 2018 r. teren może łączyć funkcje usługowe, produkcyjne i mieszkalne, przy czym w historycznych budynkach dozwolone jest lokowanie mieszkań tylko za zgodą konserwatora zabytków. Zmiana kursu W poprzednich latach przedstawiciele Van Pur wielokrotnie podkreślali, że nie zamierzają sprzedawać browaru. W 2023 r. dyrektor marketingu spółki zapewniał, że obiekt pozostaje w zasobach grupy i trwają analizy nad jego zagospodarowaniem. Jeszcze w marcu 2026 r. lokalny portal informował, że właściciel nie zamierza zbywać terenu, lecz poszukuje partnerów i analizuje różne warianty adaptacji. Obecne ogłoszenie przetargowe oznacza więc zmianę strategii – Van Pur zamierza zbyć większość praw do terenu, choć zachowuje prawo unieważnienia postępowania. Co dalej? Zabytkowe budynki po koszalińskim browarze, wśród nich dawna warzelnia i leżakownia, mogą znaleźć nowych właścicieli, a teren liczący prawie półtora hektara może zostać przeznaczony na funkcje mieszkalne, hotelowe lub usługowe. Najpóźniej 30 czerwca br. okaże się, czy Van Pur znajdzie nabywcę. Według władz miasta rejon dawnego browaru ma potencjał, aby stać się otwartą dla mieszkańców częścią śródmieścia, łącząc historię z nowoczesnym zagospodarowaniem.

Browar Koszalin znika po 154 latach. Pracę traci 80 osób

Ala, fot. Google Street View - 8 Sierpnia 2022 godz. 14:44
„Morska bryza i tradycja warzelnicza koszalińskiego browaru to sekret bursztynowego piwa Brok. Występuje w wersji Premium, która spotyka się z uznaniem na całym świecie oraz w wersjach regionalnych dostępnych w północno-zachodniej części polskiego wybrzeża” – tak o piwie pisze producent, firma Van Pur. Okazało się, że to za mało... Właściciel zdecydował o zamknięciu browaru. Nie oznacza to jednak, że z rynku zginie piwo marki Brok. Będzie ono produkowane w innych browarach koncernu. Browar w Koszalinie został założony w 1868 roku. W okresie międzywojennym produkował ok. 30 tysięcy hektolitrów piwa rocznie. Obecnie znajdujące się w nim 24 tankofermentatory, pozwalają wyprodukować aż 630 tysięcy hektolitrów tego trunku rocznie.  Na przełomie września i października nastąpi jednak zakończenie produkcji. Blisko 80 pracowników straci pracę.  - Jednym z głównych powodów jest umiejscowienie browaru. To zabytkowy budynek w samym centrum miasta. To w praktyce wyklucza wszelkie inwestycje w rozbudowę zakładu. Do tego dochodzą nie najlepsza koniunktura i rosnące koszty prądu oraz gazu, czyli mediów niezbędnych przy produkcji piwa - wyjaśnia Krzysztof Kouyoumdjian z biura prasowego Van Pura.  Koncern Van Pur zarządza sześcioma browarami w Polsce. Znajdują się one w: Rakszawie, Łomży, Zabrzu, Koszalinie, Jędrzejowie i w Braniewie.  Przypomnijmy, że w 2009 roku to Van Pur uratował przed likwidacją Broka. Kupując go od duńskiego Royal Unibrew zapewnił koszalińskiemu browarowi dalszą produkcję.