II Festiwal „Fale Historii, Fale Wolności” w Koszalinie – edycja 2026

Trzy filary programu i gwiazdy

Organizatorzy dzielą festiwal na trzy bloki tematyczne: Fale Wolności, Fale Prawdy i Fale Tożsamości. Ten podział ma pomóc uczestnikom zastanowić się nad znaczeniem wolności, rolą prawdy i odpowiedzialności pamięci oraz nad naszą regionalną i narodową tożsamością. W programie znalazły się debaty, spotkania autorskie, projekcje filmowe i koncerty. Autorami koncepcji są reporter Cezary Łazarewicz i historyk Michał Wójcik; nad regionalnym wymiarem czuwa dyrektor Muzeum w Koszalinie Joanna Chojecka.

Prezydent Tomasz Sobieraj podczas konferencji prasowej podkreślał, że trzy festiwalowe dni mają być wypełnione debatami i wydarzeniami o wolności oraz nowożytnej historii Polski, „inspiracją do tego, żeby ten festiwal uruchomić i kontynuować”. Honory gospodarza pełni legenda „Solidarności” Lech Wałęsa – jego rozmowa z młodzieżą będzie jednym z najważniejszych punktów programu.

Fale Wolności – środa 3 czerwca

Pierwszy dzień festiwalu otworzą o godz. 10:00 prezydent Koszalina, Lech Wałęsa i satyryk Jacek Fedorowicz. Jacek Merkel, były szef sztabu wyborczego Wałęsy, opowie o drodze do wyborów z 1989 r. oraz znaczeniu wolności obywatelskiej. O 11:00 rozpocznie się panel „Wolność nie jest dana raz na zawsze. Lekcja 1989 roku” z udziałem Lecha Wałęsy; dyskusję poprowadzą Cezary Łazarewicz i Magdalena Rigamonti.

Po południu młodzież z Pałacu Młodzieży w Koszalinie zaprezentuje koncert „Polska – kocham i rozumiem”, a później historycy i filmowcy pokażą dokumenty o lokalnych bohaterach i wydarzeniach m.in. z Białogardu i kopalni „Wujek”. Wieczór zamknie spektakl „POLSKA. Scenariusz na dziś – między historią a wyobraźnią” z udziałem aktora Andrzeja Seweryna.

Fale Prawdy – czwartek 4 czerwca

Drugi dzień festiwalu – przypadający w tym roku na Boże Ciało – poświęcono zjawisku fałszowania historii i roli świadectwa. Od 11:30 do 15:00 uczestnicy obejrzą filmy o Kościele w czasach PRL, m.in. „Prymas. Trzy lata z tysiąclecia” Teresy Kotlarczyk czy „Święty sojusz kontra Imperium Zła” Sławomira Koehlera. Następnie ruszy blok debat: o relacjach polsko‑amerykańskich w 250. rocznicę niepodległości USA porozmawiają Janusz Reiter i były szef MSZ Jacek Czaputowicz, o zamachu majowym z 1926 r. dyskutować będą historyk Adam Leszczyński i socjolog Sławomir Sierakowski, a Jacek Fedorowicz opowie, jak satyra podgryzała komunę. Wieczorem Seweryn Blumsztajn i Bogdan Borusewicz przypomną 50. rocznicę powstania Komitetu Obrony Robotników. Dzień zwieńczy koncert „Republika marzeń. Muzyka wolności” Krzysztofa Baranowskiego z repertuarem inspirowanym twórczością Grzegorza Ciechowskiego.

Fale Tożsamości – piątek 5 czerwca

Ostatni dzień festiwalu poświęcono poszukiwaniu polskiej i pomorskiej tożsamości. Rozpocznie go panel „Historia odtworzona. Czy AI zmienia nasze widzenie przeszłości?” z udziałem profesor Bożeny Czwojdrak, współtwórczyni projektu „Odkryj prawdziwe oblicza Jagiellonów”. Następnie thrilleropisarz Maciej Siembieda wyjaśni, dlaczego historia bywa fascynująca jak thriller. Vincent Severski i Piotr Niemczyk opowiedzą o kobietach w branży szpiegowskiej, a profesorowie Edward Rymar i Rafał Simiński porównają Gryfickich władców Pomorza – Bogusława X i Eryka Pomorskiego. Wieczorem Kamil Janicki i reżyser Maciej Buchwald wraz z Katarzyną Dypą zdradzą kulisy serialu „1670”, a festiwal zakończy koncert zespołu WoWaKin z muzyką z tego serialu.

Wydarzenia towarzyszące i organizacja

Oprócz paneli i koncertów festiwal wzbogacają targi książki historycznej i regionalnej, warsztaty edukacyjne „Jak powstaje historia?” oraz projekt „Archiwum Pamięci Koszalina: Moje 1989”. Na dziedzińcu muzeum stanie wystawa „Świetlica Wolności” przygotowana przez Centrum Solidarności Stocznia w Szczecinie i ekspozycja „Pamięć w fotografii #UNITRA81” Karoliny Świętosławskiej i Marcina Bachtiaka. Festiwal planuje także produkcję reportażu dla TVP Szczecin oraz emisję rozmów i debat na kanałach YouTube „Historia jakiej nie znacie” i „Co za historia!”.

Festiwal organizują Prezydent Koszalina Tomasz Sobieraj i Muzeum w Koszalinie, a patronat sprawuje Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Autorami programu są reporter Cezary Łazarewicz i historyk Michał Wójcik, którzy po ubiegłorocznym sukcesie postawili na jeszcze bogatszą ofertę spotkań.

Po ubiegłorocznym debiucie, kiedy festiwal zgromadził tłumy mieszkańców i gości, druga edycja „Fal Historii, Fal Wolności” zapowiada się jeszcze ciekawiej. Organizatorzy podkreślają, że chcą łączyć rozmowę o historii z żywą kulturą, książką i muzyką, a jednocześnie zachęcić mieszkańców do uczestnictwa w debacie o lokalnej i narodowej tożsamości. Warto zatem zarezerwować pierwszy czerwcowy weekend na podróż przez fale historii i wolności w sercu Koszalina.