Informacja dotycząca polityki plików cookies: Informujemy, iż w naszych serwisach internetowych korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Dalsze korzystanie z naszych serwisów, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje politykę stosowania plików cookies, opisaną w Polityce prywatności. Zamknij.

Pomagałem artyście, panu Hasiorowi

2013-12-23 13:56:00 Alina Konieczna
Stanisław Lasota, nauczyciel praktycznej nauki zawodu, dziś emeryt, ma w swoim życiorysie szczególny epizod. Los zetknął go z Władysławem Hasiorem, jednym z największych polskich artystów.

Był rok 1977, gdy młody  Stanisław Lasota rozpoczął pracę w warsztatach  Technikum Mechanicznego w Koszalinie, jako nauczyciel praktycznej nauki zawodu. Do tej pory nie wie, dlaczego to właśnie jemu,  niedoświadczonemu nauczycielowi, dyrekcja szkoły powierzyła tak odpowiedzialne zadanie. Został oddelegowany do pomocy artyście.

 

Był rok 1978, kiedy Władysław Hasior rozpoczął w Koszalinie prace przy budowie pomnika „Tym, którzy walczyli o polskość i wolność Pomorza”. Swoje dzieło artysta ukończył w roku 1980, otwarcie nastąpiło dopiero dwa lata później, w październiku 1982 roku. Ale wszystko zaczęło się w warsztatach koszalińskiego „mechanika” gdzie Hasior tworzył prototyp pomnika. Pierwszy metalowy ptak powstał właśnie tu i nigdy nie znalazł się na postumencie.

 

 

- Moje zadanie nie wymagało żadnych specjalnych zdolności  – wspomina Stanisław Lasota. –  Musiałem coś przyciąć, przykręcić, przyspawać. Dużo rzeczy Hasior robił sam. Potem je zmieniał, często coś poprawiał. Gdy zagadywałem go o coś, odpowiadał tylko, to mi zrób, tu mi wygnij.

 

Jak piszą dziś krytycy, Władysław Hasior w swoich pracach wykorzystywał przedmioty gotowe, zużyte rekwizyty codzienności. W Koszalinie stale odwiedzał złomowiska. Szukał na nich metalowych części samochodów, czy maszyn rolniczych. Wykorzystywał je potem przy konstruowaniu  prototypu. Na przykład koła zębate stawały się oczami.

 

- Był człowiekiem cichym, małomównym, zamkniętym w sobie – opowiada o artyście Stanisław Lasota. – Czasem pracował długo, innym razem przychodził na krótko. Czasem siedział w warsztacie i tylko myślał. Lubił ciszę, samotność. Dobrze się u nas czuł. Nikt tu nie zaglądał, nikt mu nie przeszkadzał. Był on i ja – pomocnik. Rozumieliśmy się niemal bez słów.

 

 

Gotowy prototyp metalowego ptaka posłużył za wzór. Kolejne elementy, które powstawały w koszalińskich zakładach pracy, nie miały już tyle szczęścia, co pierwowzór. Roboty się przeciągały, krążyły nawet słuchy, że artysta musiał przekupywać robotników wódką, aby chcieli pracować  przy jego dziele. Władze Koszalina, które zleciły artyście wykonanie pomnika, miały inne problemy na głowie. W grudniu 1981 roku w Polsce został wprowadzony stan wojenny.

 

W latach 1981 – 1982 Hasior budził kontrowersje polityczne. Za to, że publiczne poparł generała Jaruzelskiego, był bojkotowany przez środowisko artystyczne. Otwarcie jego pomnika w Koszalinie, 11 października 1982 roku, w przeddzień święta Ludowego Wojska Polskiego, zostało odebrane przez wielu jako pochwała wprowadzenia stanu wojennego. W Koszalinie pojawiły się informacje (nieprawdziwe) o bajońskim wynagrodzeniu, jakie miasto miało mu zapłacić.  Hasior wycofał się w zacisze swojej galerii w Zakopanem. Zmarł w roku 1999.   

 

Dziś, po latach, Władysław Hasior jest uznawany za jednego z najwybitniejszych polskich twórców współczesnych. W 2008 roku koszaliński pomnik nazywany potocznie „Płonącymi ptakami” został wpisany do Krajowego Rejestru Zabytków.  Po renowacji zyskał kolory (nie wszystkim to się podoba) i stał się niewątpliwie jednym z najbardziej interesujących obiektów przestrzennych w Koszalinie. - Pana Hasiora trzeba było rozumieć – twierdzi Stanisław Lasota. – Kiedy ja z nim pracowałem, nie rozumiałem jego sztuki. I nadal chyba jej nie rozumiem, Ale doceniam.

 

Prototyp ptaka wykonany w warsztatach, podarowany szkole przez artystę,  teraz zdobi szkolny dziedziniec. Dawny „mechanik”, obecnie Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Stanisława Staszica, jest dumne z takiej pamiątki. Metalowe ptaszysko, odnowione, pomalowane tak, jak jego bracia na pomniku, dumnie pręży się do lotu.

 

Z bliska wyraźnie widać, że orzeł został wykonany bardzo niestarannie. – To był celowy zabieg artysty – tłumaczy Stanisław Lasota. – Pan Hasior stale powtarzał, że brzegi mają być poszarpane. Nie pozwolił niczego wygładzać. Mówił, że tak ma być.

 

-  Metalowy ptak to jedyna pamiątka, jaka pozostała po kilkumiesięcznym pobycie Władysława Hasiora w naszej szkole – kończy Stanisław Lasota. – Nie zachowały się żadne zdjęcia, plany, projekty, dokumenty, czy notatki. Niestety…

Skomentuj na Facebooku / Zobacz komentarze »
Zobacz popularne artykuły:
 

W wakacje dodatkowe Pendolino!

24 Maj 2018 godz. 5:31 Ala za PKP Intercity
W niedzielę 10 czerwca br. wchodzi w życie korekta rozkładu jazdy pociągów. PKP Intercity uruchamia sezonowe połączenia na wakacje, zapewniając wiele możliwości podróży do najpopularniejszych ośrodków turystycznych, takich jak Kołobrzeg, Hel, Trójmiasto czy Zakopane. Inne wprowadzane zmiany zapewnią optymalne kursowanie pociągów podczas modernizacji linii kolejowych. Nad morze z PKP Intercity   PKP Intercity zadbało o wygodną podróż nad morze - osoby planujące wakacyjny wyjazddo Kołobrzegu skorzystają z dwóch nowych, a łącznie już z trzech połączeń obsługiwanych przez Pendolino. Od 23 czerwca do 1 września będą kursować pociągi relacji Warszawa – Kołobrzeg – Warszawa oraz Kraków – Kołobrzeg – Kraków. Kraków zyska więc jedno nowe połączenie EIP do Kołobrzegu, a Warszawa dwa (skład ruszający z Krakowa będzie przejeżdżać przez Warszawę).   W okresie wakacji, od 22 czerwca do 1 września, połączenie południa Polski z północną częścią kraju zapewni skład TLK Wydmyrelacji Bohumin – Łeba/Hel – Bohumin. Pojedzie m.in. przez Wodzisław Śląski, Rybnik, Katowice, Częstochowę, Piotrków Trybunalski, Łódź, Bydgoszcz, Gdańsk. Na stacji Gdynia Główna pociąg zostanie podzielony – jeden skład pojedzie do Łeby, drugi natomiast do Helu, przejeżdżając przez Puck, Władysławowo, Chałupy, Kuźnicę, Hel, Jastarnię i Juratę.   Ponadto w okresie wakacji PKP Intercity zapewnia codzienne połączenie z Białegostoku na Hel – TLK Rybakpojedzie m.in. przez Ełk, Giżycko, Olsztyn, Elbląg, Trójmiasto.    Wiele połączeń do Zakopanego   W okresie od 23 czerwca do 1 września PKP Intercity zapewnia komfortowe połączenia z różnych części Polski do i z Zakopanego. Przewoźnik uruchomi codzienne połączenia: TLK Halnyrelacji Bydgoszcz – Zakopane – Bydgoszcz, kursujący przez Poznań, Wrocław, Opole, IC Witkacyrelacji Gdynia – Zakopane – Gdynia, przejeżdżający przez Bydgoszcz, Toruń i Łódź. Na tej trasie codziennie będzie kursować także nocny pociąg TLK Karpaty. Nocne połączenie relacji Szczecin – Zakopane – Szczecin (przez Poznań) zapewni, kursujący każdego dnia, TLK Podhalanin. EIC Giewontpojedzie z Gdyni do Zakopanego w poniedziałki i soboty, w powrotnym kierunku w piątki i niedziele. We wtorki, środy i czwartki pociąg pojedzie w relacji skróconej, tj. na trasie Warszawa – Zakopane – Warszawa jako EIC Tatry. Do Zakopanego dojazd zapewni także weekendowe połączenie TLK Oscypekrelacji Warszawa – Zakopane – Warszawa. Inne nowości dla pasażerów pociągów PKP Intercity   Poprawę komfortu podróży odczują pasażerowie pociągu Sienkiewiczrelacji Kraków – Olsztyn – Kraków – zmienia on kategorie z TLK na IC, obsłuży go teraz nowoczesna jednostka Flirt3.   PKP Intercity wprowadza dodatkowe zatrzymania pociągów w mniejszych miejscowościach. Od 10 czerwca skład TLK Kochanowski, kursujący na trasie Lublin – Kołobrzeg – Lublin, a od 23 czerwca TLK Moniuszkorelacji Piła – Kołobrzeg – Piła, zabiorą pasażerów z dodatkowego postoju w Jastrowie. W Oleśnie Śląskim będzie zatrzymywać się skład TLK Magnoliarelacji Szczecin – Kraków – Szczecin. Pociąg TLK Ustronie, kursujący na trasie Przemyśl – Kołobrzeg – Przemyśl, dodatkowo zatrzyma się w Ropczycach i Sędziszowie Małopolskim. TLK Malinowski, łączący Warszawę i Przemyśl, także będzie zatrzymywać się w Sędziszowie Małopolskim, podobnie jak IC Hetmanrelacji Przemyśl – Szczecin. Ten skład zabierze pasażerów także w Ropczycach. W tej miejscowości postój będzie mieć również IC Siemiradzki, jeżdżący na trasie Poznań – Przemyśl – Poznań.   Dalsze zmiany w obrębie węzła krakowskiego   Inwestycje realizowane w obrębie węzła krakowskiego i związane z nimi zamknięcia torów wpływają na kursowanie pociągów PKP Intercity.   Zawieszone zostało kursowanie pociągów: ·     TLK Kingarelacji Warszawa – Kraków – Warszawa ·     TLK Korczakrelacji Warszawa – Kraków – Warszawa  ·     IC Barbakanrelacji Kraków – Szczecin/Świnoujście – Kraków ·     IC Włókniarzrelacji Szczecin – Łódź Fabryczna – Szczecin ·     EIC Lajkonikrel. Warszawa – Kraków – Warszawa (w okresie 14.08. – 01.09) ·     EIC Sawarel. Warszawa – Kraków – Warszawa (w weekendy oraz w okresie 14.08. – 01.09) ·     IC Kossakrel. Kraków - Wrocław (w okresie 14.08. – 01.09) Pociągi: ·     EIC Tatry/Giewontrelacji Warszawa/Gdynia – Zakopane ·     IC Witkacyrelacji Zakopane – Gdynia ·     TLK Podhalaninrelacji Szczecin – Zakopane ·     TLK Cyrylrelacji Poznań – Kraków – Poznań w różnych okresach będą kursować przez Kraków Płaszów, z pominięciem stacji Kraków Główny.     Pociągi: ·     IC Hetmanrelacji Przemyśl – Szczecin ·     IC Wyspiańskirelacji Wrocław – Przemyśl ·     IC Siemiradzkirelacji Poznań – Przemyśl ·     IC Mehofferrelacji Przemyśl – Szczecin ·     TLK Malinowskirelacji Warszawa – Przemyśl które od 11 marca pomijają stacje Kraków Główny i Kraków Płaszów, będą znów przejeżdżać przez Kraków Główny.    Zamknięcia w obrębie węzła krakowskiego wymagają także czasowej zmiany dla innych  pociągów PKP Intercity. TLK Biebrzarelacji Gdynia – Rzeszów – Gdynia został skrócony do relacji Gdynia – Kraków Płaszów – Gdynia.    Komunikacja w centralnej i zachodniej Polsce   Modernizowana jest linia kolejowa nr 14. Ze względu na ograniczenia techniczne trasy pomiędzy Łodzią a Ostrowem Wielkopolskim pociąg IC Słowackirelacji Warszawa – Wrocław – Warszawa, na odcinku Koluszki – Wrocław Główny, pojedzie okrężną trasą przez Częstochowę i Opole Główne. Trwają prace remontowe na linii kolejowej nr 18 pomiędzy Toruniem a Kutnem. Ograniczenia techniczne trasy powodują skrócenie relacji pociągu TLK Ogiński, który jeździ na trasie Chełm – Bydgoszcz. Od poniedziałku do piątku będzie teraz kursował w relacji Chełm – Kutno, w soboty i niedzielę – Chełm – Warszawa.   Komunikacja w centralnej i wschodniej Polsce   W związku z modernizacją linii kolejowej nr 6 na odcinku Warszawa – Białystok zawieszone zostanie kursowanie dwóch par pociągów: IC Dąbrowskai IC Jagiellończyk.   Szczegółowe informacje dla pasażerów    Dokładne informacje na temat rozkładu jazdy PKP Intercity pasażerowie uzyskają na stronie intercity.pl lub dzwoniąc pod nr 703 200 200 (opłata za minutę połączenia 1,29 zł brutto. Usługę świadczy PKP Intercity S.A.).10 i 11 czerwca br. na największych dworcach w Polsce - Warszawie Centralnej, Wschodniej i Zachodniej, Gdańsku, Gdyni, Wrocławiu, Zakopanem, Krakowie Głównym, Katowicach, Poznaniu i Szczecinie, do dyspozycji podróżnych będą informatorzy mobilni.PKP Intercity ...